افرادی که به طور مداوم در انتظار وقوع حوادث ناگوار هستند، ممکن است نشانههایی از هشیاری بیش از حد را تجربه کنند. این حالت میتواند تأثیرات منفی بر روی سلامت جسمی و روانی داشته باشد. در این گزارش، به بررسی این وضعیت و ارائه راهکارهایی برای کاهش آن پرداختهایم.
افرادی که همواره در انتظار وقوع اتفاقاتی ناگوار هستند، به طور معمول هرگز پشت به در نمینشینند و بهطور غریزی در هر اتاق به دنبال راههای خروج میگردند. برخی دیگر با شنیدن صدای محکم بسته شدن در از جا میپرند و یا ساعتها وقایع و اخبار ناگوار را در ذهنشان مرور میکنند. این افراد همچنین هر بار که یکی از عزیزانشان دیر میکند، بدترین احتمال را در نظر میگیرند. برای یک فرد بیرونی، این عادتها ممکن است شبیه به فکر کردن بیش از حد یا اضطراب به نظر برسند، اما گاهی اوقات، آنها نشانههایی از چیزی بسیار عمیقتر هستند.
به گزارش عصر دنا، متخصصان سلامت روان این حالت را هشیاری بیش از حد مینامند، حالتی که مغز حتی زمانی که هیچ خطر فوری وجود ندارد، در حالت آمادهباش بالا باقی میماند. این حالت اغلب با ترومای حل نشده مرتبط است و معمولاً در افرادی که با اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) زندگی میکنند یا در حال بهبودی از آن هستند، دیده میشود.
در حالی که هوشیاری بیش از حد به عنوان راهی برای محافظت از خود در مغز ایجاد میشود، ماندن در حالت بقا برای ماهها یا سالها میتواند به آرامی بر سلامت جسمی و عاطفی تأثیر بگذارد. این باقی ماندن در حالت تلاش برای بقا و دوری از حوادث احتمالی بعدی، چه آسیبهای روانی به ما میزند و چه راهکارهایی جهت کاهش این نگرانیهای همیشه ناراحت کننده روانی و خروج از حالت هشیاری افراطی و دائمی وجود دارند؟
دکتر حسین گلرخی، مدرس و روانشناس در گفتگو با همشهری به عوارض هشیاری بیش از حد اشاره میکند و میگوید: این وضعیت میتواند تمرکز را از بین ببرد. عوارض بیش هشیاری یا اضطرابهایی که ریشه در سوانح دارد و پس از اتفاقات ناگوار شکل میگیرد، هم جسمی و هم روانی هستند. در سطح روانی به دلیل هشیاری بیش از حد برای بقا، امکان متمرکز شدن روی زندگی روزمره وجود نخواهد داشت.
گلرخی همچنین نگرانی بیش از حد برای بقا را عاملی جهت از بین رفتن خوشحالی و لذت در زندگی میداند و توضیح میدهد: به دلیل تمرکز بیش از حد روی بقا، فرد لذت کمتری از امور زندگی خود میبرد. در بسیاری از مواردی که میتوانست او را خوشحال کند، اکنون به دلیل هشیاری بیش از حد برای بقا احساس خوشحالی ندارد.
این روانشناس به آسیبهای این سطح از هوشیاری اشاره کرده و میگوید: روان دچار فرسایش بیش از حد میشود. اگر روان بیش از حد هشیار باشد، نیاز به لحظات آرامش دارد. بنابراین هشیاری پیوسته طبیعتاً فرسایش بالایی هم با خود به همراه دارد و برای رسیدن به لحظات آرامش باید یک سری راهکارهای ساده و مؤثر را به کار برد.
گلرخی درباره راهکارهای کاهش هشیاری بیش از حد برای بقا توضیح میدهد: برای دوری از تفکر ممتد درباره اتفاقاتی که پیش از این رخ داده یا اتفاقات ناگوار که نگران هستید احتمال دارد در آینده پیش بیاید، هر روز صبح شروع به گفتن یا نوشتن چیزهایی کنید که باورهای ناخودآگاه و آزاردهنده شمارا تغییر دهد. او تأکید میکند: تحلیل وقایع و اخبار در ذهن خود را کمتر کنید؛ برای این کار باید کمتر اخبار گوش بدهید، نهایت ۳۰ دقیقه تا یک ساعت. یک برنامه ورزشی منظم روزانه برای مصرف هورمونهای آزاد شده در نتیجه هوشیاری بیش از حد نیز توصیه میشود. همچنین با دوستان خود بیشتر رفت و آمد کنید و درباره موضوعاتی غیر از موضوعاتی که باعث نگرانی و هشیاری بیش از حد شما میشود، صحبت کنید.
دیدگاهتان را بنویسید