به گزارش عصر دنا، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت ضمن اعلام روند کاهشی آمار خودکشی در سال ۱۴۰۴، نسبت به نمایش غیرمسئولانه صحنههای خودکشی در سینما و شبکه نمایش خانگی هشدار داد و بر لزوم رعایت اصول بازنمایی مسئولانه در رسانهها تاکید کرد.
محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، در کارگاه آموزشی تابآوری و خودمراقبتی در شرایط بحران که امروز چهارشنبه، ۱۸ شهریورماه، به مناسبت روز جهانی پیشگیری از خودکشی در ستاد وزارت بهداشت برگزار شد، گفت: خودکشی موضوعی مهم در همه جوامع است و در جمعیت کشور ما نیز باید تلاش کنیم تا حد امکان از روشها و ظرفیتهایی که برای پیشگیری از آن در اختیار داریم، استفاده کنیم.
وی افزود: ما در وزارت بهداشت همواره افتخار داریم که در راستای رسالت خود، رویکردی علمی داشته باشیم و راهکارها و سیاستهای مبتنی بر دانش را دنبال کنیم. بر اساس آمار، وضعیت خودکشی در کشور در سال گذشته روند کاهشی داشته و امیدواریم با کمک همه بتوانیم شاهد حمایت بیشتر از مردم، ارتقای سلامت روانی اجتماعی جامعه و همچنین بهبود وضعیت بازماندگان ناشی از خودکشی باشیم.
شالبافان با اشاره به اقدامات انجامشده برای ارتقای آگاهی رسانهها درباره نحوه پوشش اخبار خودکشی گفت: در این مدت، مجموعهای از محتواهای آموزشی در اختیار رسانهها قرار گرفته است که از جمله آنها میتوان به «راهنمای بازنمایی مسئولانه اخبار خودکشی در رسانهها» اشاره کرد که در پاییز سال ۱۴۰۳ منتشر شد. خوشبختانه شاهد هستیم که اصول کلی این راهنما روز به روز بیشتر از سوی رسانههای رسمی رعایت میشود. نقش رسانهها در افزایش یا کاهش افکار خودکشی در جامعه بسیار مهم است و در سراسر دنیا نیز به این موضوع توجه میشود.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با بیان اینکه نباید موضوع خودکشی را به یک یا دو عامل خلاصه کرد، گفت: خودکشی موضوعی پیچیده است و در همه جوامع وجود دارد.
شالبافان با اشاره به افزایش دسترسی مردم به خدمات سلامت روان اظهار کرد: افزایش دسترسی به خدمات یکی از مهمترین اقداماتی است که در نظام حکمرانی برای پیشگیری از خودکشی باید انجام شود و میتواند در لحظات آخر، افراد را به زندگی بازگرداند. در حال حاضر ۱۴۸ مرکز سراج در سطح کشور، در تمام استانها و بسیاری از شهرستانها، خدمات تخصصی رایگان به مردم ارائه میکنند.
وی افزود: از ابتدای سال تاکنون تعداد مراکز سراج از ۱۰۴ مرکز به ۱۴۸ مرکز افزایش یافته و برنامه ما این است که حداقل تا پایان سال ۲۵ مرکز دیگر نیز به این مجموعه اضافه شود. مراکز سراج به مراکز جامع خدمات سلامت متصل هستند و فرد ابتدا به مرکز جامع سلامت محل زندگی خود مراجعه میکند و در صورت نیاز به خدمات تخصصی، به مرکز سراج ارجاع میشود. هر دو مسیر به صورت رایگان ارائه میشود.
شالبافان درباره راهاندازی خط ۱۹۰ کد ۹ گفت: حدود ۷۰۰ روانشناس در سراسر کشور در این سامانه حضور دارند و این خدمت که از میانه جنگ آغاز شد، به عنوان یک تجربه موفق ادامه پیدا کرد. مردم از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ شب میتوانند با گرفتن شماره ۱۹۰ و انتخاب کد ۹، به یک روانشناس دارای مدرک کارشناسی ارشد و مورد تایید وزارت بهداشت متصل شوند. این خط به سامانه پزشکی خانواده و نظام ارجاع متصل است و افراد میتوانند حدود ۲۰ دقیقه مکالمه رایگان داشته باشند.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با تاکید بر اینکه دسترسی به خدمات سلامت روان صرفاً جغرافیایی نیست، گفت: ممکن است فرد در نزدیکی محل زندگی خود مرکز خدمات داشته باشد، اما اگر از نظر مالی امکان مراجعه نداشته باشد، این دسترسی عملاً کمککننده نیست. وظیفه ما این است که دسترسی واقعی به خدمات را با هزینه بسیار ارزان و در مواردی رایگان فراهم کنیم.
وی با اشاره به غربالگری سلامت روان کادر سلامت گفت: با همکاری مرکز اطلاعرسانی و روابط عمومی، غربالگری عمومی سلامت روان کادر سلامت از طریق ارسال پیامک به کارکنان سلامت در سراسر کشور انجام شده و همچنان ادامه دارد. این خدمت ابتدا به صورت بینام ارائه میشود و در صورت تمایل فرد، اطلاعات هویتی برای دریافت خدمات تخصصی اخذ میشود.
شالبافان اعلام کرد: نهادها و وزارتخانههایی که درباره سلامت روان افراد تحت پوشش خود نگرانی دارند، میتوانند از ظرفیتهای وزارت بهداشت استفاده کنند و ما با کمال میل در راستای ارتقای سلامت روانی اجتماعی جامعه در کنار آنها خواهیم بود.
وی با تاکید بر قابل پیشگیری بودن خودکشی گفت: مردم باید درباره علائم خطر خودکشی آگاهی داشته باشند. اینکه درباره خودکشی صحبت نکنیم یا به فرزندان خود بگوییم «حرف نزن»، نه تنها کمکی نمیکند، بلکه میتواند احتمال آسیب را بیشتر کند. همه ما باید به صورت همدلانه در کنار یکدیگر باشیم و در صورت نیاز به حمایت تخصصی، از روانپزشک، روانشناس و سایر کارکنان سلامت روان استفاده کنیم.
شالبافان درباره تابآوری جامعه در شرایط بحرانی گفت: افراد باید تا حد امکان از حمایتهای اجتماعی خود استفاده کنند و روتینهای زندگی خود را به هم نزنند. خواب مناسب، ورزش و مراقبت از بدن از اقدامات کمککننده است. در خصوص کافی بودن سیستمهای حمایتی فعلی، باید گفت که حتماً کافی نیستند و نیاز به ارتقا دارند. کشور ما از نظر جمعیت، پراکندگی جغرافیایی و تفاوت در دسترسیها بسیار متنوع است و با بسیاری از کشورهای جهان قابل مقایسه نیست.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود نسبت به نمایش صحنههای خودکشی در سینما و شبکه نمایش خانگی ابراز نگرانی کرد و گفت: متأسفانه در روزهای اخیر شاهد هستیم برخی جنبههای سلامت روان در رسانههای تصویری به درستی رعایت نمیشود که یکی از آنها نمایش صحنه خودکشی، اقدام به خودکشی یا خودکشی منجر به مرگ است. نمایش غیرمسئولانه این صحنهها به هیچ وجه قابل قبول نیست. رسانه، از جمله سینما و تلویزیون، میتواند تجربههای بسیار خوب و ماندگاری در زمینه پیشگیری از خودکشی برای مردم داشته باشد.