هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با موضوع «امنیت هستهای» تاکید کرد که آژانس در قبال نقض محرمانگی و سوءاستفاده از اطلاعات حساس برای اقدامهای خرابکارانه علیه تاسیسات هستهای تحت پادمان، مسئولیت قانونی روشنی دارد.
به گزارش عصر دنا، هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران سهشنبه، هفدهم شهریور در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با موضوع «امنیت هستهای» بیان کرد: اگر آژانس تمایلی یا توانایی توجه کافی به پیامدهای امنیت هستهای را ندارد، کشورهای عضو بر چه اساسی باید به عملکرد و اثربخشی آن اعتماد کنند؟ عواقب چنین شکستهایی، اعتبار کل هنجارهای جهانی عدم اشاعه را تضعیف میکند.
متن بیانیه هیئت نمایندگی ایران به شرح زیر است:
بسمالله الرحمن الرحیم
ایران اهمیت زیادی برای امنیت هستهای قائل است و نقش آن را در تضمین استفاده ایمن، مطمئن و پایدار از انرژی هستهای به رسمیت میشناسد؛ در حالی که مسئولیت امنیت هستهای منحصراً بر عهده هر کشور است، آژانس باید بنا به درخواست به کشورها کمک کند و هیئت مدیره باید تحقق آن را تسهیل کند.
با وجود این، این هیئت مدیره نمیتواند بهطور معتبر چنین مسائلی را در حالی که در مورد تجاوزات گسترده علیه ایران سکوت مطلق میکند، بررسی کند؛ امنیت هستهای چه معنایی میتواند داشته باشد، اگر هیچ اقدامی علیه حملههای غیرقانونی به تاسیسات هستهای صلحآمیز تحت حفاظت انجام نشود؟ امنیت هستهای چه معنایی میتواند داشته باشد، اگر چنین تجاوزاتی توسط یک کشور عضو NPT و یک رژیم قانونشکن خارج از معاهده علیه یک عضو NPT انجام شود؟ امنیت هستهای چه معنایی میتواند داشته باشد، اگر هیئت مدیره نتواند یک بیانیه محکومیت ساده صادر کند، چه رسد به اینکه پاسخ متناسب و موثری بدهد؟
اگر آژانس تمایلی یا توانایی توجه کافی به پیامدهای امنیت هستهای را ندارد، کشورهای عضو بر چه اساسی باید به عملکرد و اثربخشی آن اعتماد کنند؟ عواقب چنین شکستهایی، اعتبار کل هنجارهای جهانی عدم اشاعه را تضعیف میکند.
ماهیت حقوقی و اهداف متمایز امنیت هستهای با ایمنی و پادمانهای هستهای باید مطابق با قطعنامههای شورای حکام به طور کامل به رسمیت شناخته شود؛ ملاحظات امنیت هستهای در زمینه فناوریهای هستهای نوظهور، ازجمله راکتورهای کوچک هستهای، نباید پیششرطهایی را برای حق مسلم توسعه، تحقیق، تولید و استفاده از انرژی هستهای برای اهداف صلحآمیز اعمال کند و نباید به آن لطمه بزند.
با توجه به ماهیت نوظهور کاربرد هوش مصنوعی در حوزه امنیت هستهای، پیامدهای فنی، حقوقی و عملیاتی آن هنوز توسط کشورهای عضو بهطور کامل بررسی یا درک نشده است؛ بنابراین مهم است که دبیرخانه این موضوع را به شیوهای شفاف و فراگیر و با مشورت نزدیک با کشورهای عضو دنبال کند؛ دبیرخانه باید انتشار به موقع اطلاعات مربوطه را تضمین کند؛ مهمتر از آن، تصمیمات مربوط به فعالیتها از جمله توسعه راهنماییهای مربوطه باید با مشارکت معنادار کشورها اتخاذ شود.
در نهایت، مجدداً تاکید میشود که محرمانگی عنصری اساسی در ارتباط با امنیت هستهای است؛ نقض محرمانگی در گذشته منجر به افشای اطلاعات حساس شده است که متعاقباً برای تسهیل اقدامهای خرابکارانه علیه تاسیسات هستهای تحت پادمان مورد سوءاستفاده قرار گرفتهاند. چنین نقضهایی مایه نگرانی شدید هستند و آژانس در این زمینه مسئولیت قانونی روشنی دارد.