توافق جدید برای احیای خط لوله نفتی عراق به سوریه

عراق، سوریه و آمریکا به منظور کاهش وابستگی به تنگه هرمز، برنامه‌هایی برای احیای یک خط لوله قدیمی نفتی از عراق به بندر بانیاس سوریه را اعلام کرده‌اند.

دولت ترامپ به زودی برنامه‌هایی را برای بازسازی خط لوله‌ای قدیمی که از عراق به بندر بانیاس سوریه می‌رسد، اعلام خواهد کرد. به گزارش عصر دنا، مقامات عراقی و منطقه‌ای به وبگاه میدل ایست آی گفته‌اند که این کشورها به دنبال کاهش وابستگی به تنگه هرمز، قصد دارند خط لوله‌ای 500 مایلی به سواحل مدیترانه سوریه را احیا کنند.

این خط لوله که 5 دهه پیش بخشی از صادرات نفت عراق را از طریق سوریه تأمین می‌کرد، در سال 1980 به دلیل حمایت دولت حافظ اسد از ایران در جنگ ایران و عراق مسدود شد. منابع میدل ایست آی اعلام کردند که انتظار می‌رود توافق احیای این خط لوله در دیدار هفته آینده علی الزیدی، نخست‌وزیر جدید عراق، با دونالد ترامپ در کاخ سفید رونمایی شود.

تام باراک، سفیر ترامپ در ترکیه و فرستاده ویژه به سوریه و عراق، پیش از این دیدار بر روی جزئیات این توافق کار کرده است. این مقام عراقی به میدل ایست آی گفت که باراک رابطه خوبی با زیدی برقرار کرده و می‌خواهد از این خط لوله به عنوان الگویی برای پروژه‌های تجاری در سوریه استفاده کند.

این خط لوله که در سال 1952 توسط شرکت نفت عراق با ظرفیت حدود 300 هزار بشکه در روز تکمیل شد، پس از جنگ ایران و عراق و همچنین حمله آمریکا به عراق در سال 2003 آسیب‌های زیادی دید و عملاً از کار افتاد. برای بازسازی این خط لوله نیاز به تعمیرات گسترده‌ای از جمله مخازن ذخیره‌سازی و سیستم‌های الکتریکی جدید وجود دارد. یکی از مقامات منطقه‌ای به میدل ایست آی گفت که این خط لوله احتمالاً به تعویض عمده نیاز دارد و کنسرسیومی از شرکت‌های آمریکایی برای بازسازی آن ثبت نام کرده‌اند.

عراق و سوریه در اواخر سال 2024 به احیای این خط لوله ابراز تمایل کردند، اما مذاکرات اولیه به نتیجه‌ای نرسید. احیای خط لوله بانیاس به دلیل کنترل ایران بر تنگه هرمز در پاسخ به جنگ آمریکا و اسرائیل، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. عراق در طول جنگ اخیر صادرات نفت خام را از طریق کامیون‌های نفتکش از سوریه آغاز کرد، اما حجم آن کم بود.

سرهنگ حماسعید، تحلیلگر مستقل عراقی، به میدل ایست آی گفت: «عراق اکنون به سوریه از زاویه‌ای دیگر نگاه می‌کند.» منابع منطقه‌ای همچنین اعلام کردند که انتظار می‌رود اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، برای مراسم امضای قرارداد خط لوله به ایالات متحده سفر کند.

دولت بغداد تحت سلطه احزاب سیاسی شیعه و گروه‌های مقاومت نزدیک به ایران است و از همکاری با احمد الشرع، یک مسلمان سنی، محتاط بوده است. اما الشرع پس از سرنگونی بشار اسد به مدار ایالات متحده پیوسته است. دولت ترامپ همچنین چندین لایه از تحریم‌ها علیه سوریه را لغو کرده است.

ترامپ در اجلاس ناتو در آنکارا، به طرز کم‌سابقه‌ای از الشرع تمجید کرد و ایالات متحده هفته گذشته اعلام کرد که سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریسم حذف خواهد کرد. این اقدام می‌تواند به شرکت‌های آمریکایی کمک کند تا روی پروژه خط لوله کار کنند. اوایل این ماه، دولت عراق قراردادی اولیه با شرکت‌های آمریکایی برای بررسی پروژه‌های خط لوله‌ای که از کرکوک و حدیثه به بانیاس منتهی می‌شوند، تصویب کرد.

عراق یکی از آسیب‌پذیرترین کشورها در برابر مسدود شدن تنگه هرمز است و برای صادرات 95 درصد از نفت خود به این تنگه وابسته است. با وجود نزدیکی برخی از گروه‌های شبه‌نظامی عراقی به ایران، عراق نتوانسته است نفت خود را پس از مسدود شدن تنگه هرمز صادر کند. شرکت تحلیل انرژی ورتکسا اعلام کرد که صادرات دریایی نفت عراق در ماه مه گذشته تنها 8 درصد از میانگین سال گذشته بوده و فروش نفت 90 درصد از بودجه دولت عراق را تشکیل می‌دهد.