سیمرغ در شاهنامه فردوسی نمادی چندوجهی است که از خرد و دانایی تا تجلی الهی و نیروی ماورایی را در بر میگیرد و نقش کلیدی در داستانهای زال، رستم و اسفندیار دارد.
سیمرغ در شاهنامه فردوسی یکی از برجستهترین نمادهای ادبیات حماسی ایران است. این پرنده افسانهای که در متون کهن اوستایی و پهلوی نیز حضور دارد، در شاهنامه نماد خرد، دانایی، فرّ ایزدی و نیروی ماورایی به شمار میرود. سیمرغ در داستان زال، پدر رستم، نقش پرورشدهنده را دارد و پس از رها شدن زال در کوه البرز، او را زیر بال میگیرد و بزرگ میکند. در ادامه، سیمرغ در نبرد رستم و اسفندیار با پر خود زخم رستم را درمان میکند و به او یاری میرساند. همچنین در داستان اسفندیار، سیمرغ به عنوان نماد تقدیر و سرنوشت محتوم ظاهر میشود. به طور کلی، سیمرغ در شاهنامه ترکیبی از نمادهای خرد، قدرت، جاودانگی و ارتباط با عالم غیب است که فردوسی با هنرمندی آن را در بطن داستانهای حماسی خود جای داده است.
