به گزارش عصر دنا، افزایش سگهای بلاصاحب در کهگیلویه و بویراحمد به یک بحران جدی تبدیل شده است؛ آمارها از ثبت بیش از ۸۰۰ مورد سگگزیدگی در سال گذشته در بویراحمد حکایت دارد و مسئولان از ناکافی بودن اقدامات ساماندهی در شهرهایی مانند یاسوج، گچساران و دهدشت سخن میگویند.
قصه سگهای بلاصاحب در کهگیلویه و بویراحمد از یک خیابان و یک شهر شروع نمیشود، از محلههایی شروع میشود که شبها عبور از آنها برای کودکان و سالمندان با احتیاط همراه است، از حاشیه شهرهایی که سگها اطراف زبالهها جمع میشوند و از کوچههایی که شهروندان هر روز با دیدن دستههای سگ، ناخودآگاه مسیر خود را تغییر میدهند.
یاسوج، مادوان و سرابتاوه نام مناطقی است که بیشترین موارد سگگزیدگی در آنها گزارش شده، در گچساران بیش از ۹۰۰ قلاده سگ بلاصاحب برآورد شده و در دهدشت نیز مسئولان از قابل قبول نبودن اقدامات ساماندهی سخن میگویند، اینها فقط چند نقطه از نقشهای است که اگر جدی گرفته نشود، میتواند دامنه آن گستردهتر شود.
در محلههای حاشیهای، مسئله فقط حضور سگ نیست، زبالههای رهاشده، پسماندهای غذایی، لاشه حیوانات و دسترسی آسان به منابع غذایی، شرایطی ایجاد کرده که سگها دوباره به همان نقاط بازگردند، به همین دلیل هر بار که چند قلاده جمعآوری میشود، اگر ریشه مسئله باقی بماند، جای آنها خیلی زود با سگهای دیگری پر خواهد شد.
آمارها نیز هشداردهندهاند. در شهرستان بویراحمد طی سال ۱۴۰۴، هزار و ۱۴۴ مورد حیوانگزیدگی ثبت شده که حدود ۸۰۰ مورد آن مربوط به سگ بوده است، در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ نیز ۵۳۰ مورد حیوانگزیدگی ثبت شده که ۳۷۲ مورد آن سگگزیدگی بوده است.
در کنار این آمار، سه مورد هاری حیوانی در سال گذشته و یک مورد در سال جاری ثبت شده است، هرچند تاکنون موردی از هاری انسانی در استان گزارش نشده، اما مسئولان بهداشتی و دامپزشکی معتقدند ادامه روند افزایش سگهای بلاصاحب میتواند سلامت عمومی را با خطر مواجه کند.
این در حالی است که طی سالهای اخیر بارها از جمعآوری، عقیمسازی، واکسیناسیون، ایجاد پناهگاه، ساماندهی و مدیریت پسماند سخن گفته شده است، اما پرسش اصلی مردم همچنان پابرجاست: چرا نتیجه این اقدامات هنوز در بسیاری از محلههای استان محسوس نیست؟
محلههایی که شبها امن به نظر نمیرسند
در برخی محلههای شهرهای استان، حضور سگهای بلاصاحب برای شهروندان به یک نگرانی روزمره تبدیل شده است. نگرانی خانوادهها فقط احتمال گزش نیست، تجمع چند سگ در اطراف مدارس، پارکها، کوچههای کمتردد و مخازن زباله، احساس ناامنی ایجاد میکند.
مریم حسینی از شهروندان یاسوجی در گفت و گو با خبرنگار مهر میگوید: نگرانی خانوادهها بیشتر زمانی است که کودکان مجبورند مسیر مدرسه یا خانه را در مناطقی طی کنند که سگهای بلاصاحب در آن تجمع دارند.
رضا محمدی از گچساران هم در گفت و گو با خبرنگار مهر نیز معتقد است اگر زبالههای غذایی در خیابانها باقی بماند، جمعآوری سگها نمیتواند مشکل را برای همیشه حل کند.
سارا دشتی از دهدشت در گفت و گو با خبرنگار مهر ساماندهی را زمانی مؤثر میداند که سگها از یک محله جمعآوری و دوباره در همان منطقه یا محلهای دیگر رها نشوند.
این روایتها نشان میدهد مطالبه شهروندان استان تنها «جمع کردن سگها» نیست، آنها خواهان یک طرح کامل برای کنترل جمعیت، مدیریت پسماند و ایمنسازی محلهها هستند.
گچساران؛ بیش از ۹۰۰ قلاده در شهر
مدیرکل امور شهری و شوراهای استانداری کهگیلویه و بویراحمد هم در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت شهرهای استان گفت: بر اساس آمار اعلامشده از سوی شهرداریها، در گچساران بیش از ۹۰۰ قلاده سگ بلاصاحب وجود دارد.
فرزاد فرجزاده افزود: تاکنون حدود ۴۰۰ قلاده در گچساران ساماندهی شده و برای ساماندهی باقیمانده نیز اقدامات در حال انجام است.
وی گفت: در گچساران اقدامات برای ایجاد پناهگاه نیز آغاز شده و برای حدود ۷۰ قلاده، پناهگاه و سرپناه تأمین شده است.
مدیرکل امور شهری و شوراهای استانداری کهگیلویه و بویراحمد درباره وضعیت دهدشت نیز اظهار کرد: در دهدشت اقداماتی انجام شده، اما اقدامات صورتگرفته هنوز قابل قبول نیست.
یاسوج؛ ۱۲۰۰ قلاده در محدوده شهری و پیرامونی
وی درباره یاسوج نیز گفت: در بیش از پنج هزار هکتار محدوده شهری یاسوج و مناطق پیرامونی، حدود یک هزار و ۲۰۰ قلاده سگ بلاصاحب وجود دارد.
فرجزاده افزود: تاکنون ۷۰ قلاده ساماندهی شده و تعداد باقیمانده مشکلات زیادی برای شهروندان ایجاد کردهاند.
وی تأکید کرد: اقدامات شهرداری یاسوج کافی نبوده و این شهرداری باید نسبت به ایجاد پناهگاه و نقاهتگاه برای سگهای بلاصاحب اقدام کند.
مدیرکل امور شهری و شوراهای استانداری کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به نزدیک شدن زمان بازگشایی مدارس گفت: ساماندهی سگهای بلاصاحب یکی از دغدغههای جدی استان است و باید محیطهای شهری برای حضور دانشآموزان ایمن باشد.
وی درباره پسماند نیز گفت: کارخانه پسماند یاسوج سالها رها شده و اکنون به یک سرمایه معطل تبدیل شده است.
فرج زاده افزود: قرار است این کارخانه مجدداً راهاندازی شود و دولت نیز ۸۰ میلیارد تومان تسهیلات ویژه برای این موضوع در نظر گرفته است که تاکنون جذب نشده است.
وی ابراز امیدواری کرد در نیمه دوم سال آینده نتیجه مصوبات و اقدامات انجامشده در حوزه پسماند در سایت دوپشته دشتروم دیده شود.
وقتی زباله، سگها را به محلهها میکشاند
مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد هم در گفت و گو با خبرنگار مهر با انتقاد از وضعیت پسماند استان گفت: وضعیت پسماند در استان مناسب نیست و این موضوع جای تأسف دارد.
عبدال دیانتینسب افزود: مشکلات پسماند هم در مراکز درمانی و بیمارستانها و هم در محیطهای عمومی مشاهده میشود و نیازمند توجه جدی دستگاههای متولی است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان با اشاره به مشکلات ناشی از حضور سگهای بلاصاحب در شهرها گفت: تعداد زیادی از همکاران محیط زیست بر اثر حمله سگهای بلاصاحب زخمی شدهاند و باید در این زمینه احساس مسئولیت بیشتری داشته باشیم.
وی با اشاره به وجود مقادیر زیادی پسماند در جداول و حاشیه خیابانها، بر ضرورت اقدام شهرداریها برای جمعآوری و ساماندهی این پسماندها تأکید کرد.
دامپزشکی: جمعآوری بدون مدیریت پسماند کافی نیست
مدیرکل دامپزشکی کهگیلویه و بویراحمد هم در گفتوگو با خبرنگار مهر گفت: افزایش سگهای بلاصاحب میتواند سلامت عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.
کرم چهارلنگ افزود: احتمال انتقال بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان مانند هاری و لپتوسپیروز، افزایش هزینههای درمانی ناشی از گازگرفتگی و کاهش امنیت روانی شهروندان بهویژه کودکان و سالمندان از مهمترین پیامدهای افزایش سگهای بلاصاحب است.
وی ادامه داد: سگهای بلاصاحب همچنین میتوانند برای دامهای روستایی و عشایری تلفات ایجاد کنند.
مدیرکل دامپزشکی کهگیلویه و بویراحمد درباره عملکرد امسال اظهار کرد: در سال جاری ۱۰۰ قلاده با همکاری شهرداری یاسوج جمعآوری و ۴۰ قلاده تحت نظارتهای بهداشتی دامپزشکی و با اخذ مستندات لازم عقیمسازی شدهاند.
وی تأکید کرد: عقیمسازی به همراه واکسیناسیون و بازگرداندن سگها به محل، مؤثرترین روش انسانی و بلندمدت کنترل جمعیت است، اما برای نتیجه مطلوب باید همزمان مدیریت زباله شهری و حذف منابع غذایی سگها نیز انجام شود.
هاری؛ خطری که از محلهها آغاز میشود
چهارلنگ گفت: مهمترین بیماری مشترک میان سگ و انسان هاری است که از طریق گزش منتقل میشود.
وی لپتوسپیروز، کیست هیداتیک و سالمونلوز را نیز از دیگر بیماریهای مشترک عنوان کرد.
مدیرکل دامپزشکی استان درباره سگهای مشکوک به هاری گفت: این سگها بلافاصله در قرنطینه انفرادی قرار میگیرند و به مدت ۱۰ روز تحت مشاهده دامپزشکی هستند.
وی افزود: سگهای بیمار غیرقابل درمان با تأیید دامپزشک و روش انسانی معدوم میشوند و سگهای مهاجم نیز پس از ارزیابی دامپزشکی از محیط جمعی جدا خواهند شد.
چهارلنگ همچنین تأکید کرد: استفاده از روشهایی مانند تیراندازی یا زهرآگین کردن غذا ممنوع است و جمعآوری باید توسط تیمهای آموزشدیده و با روشهای انسانی انجام شود.
بویراحمد؛ ۸۰۰ سگگزیدگی در سال گذشته
رئیس مرکز بهداشت شهرستان بویراحمد هم در گفتوگو با خبرنگار مهر گفت: در سال ۱۴۰۴ تعداد یک هزار و ۱۴۴ مورد حیوانگزیدگی در شهرستان ثبت شده که حدود ۷۰ درصد، یعنی حدود ۸۰۰ مورد، مربوط به گزش سگ بوده است.
محسن اسدی افزود: در پنج ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز ۵۳۰ مورد حیوانگزیدگی ثبت شده که ۳۷۲ مورد آن مربوط به سگگزیدگی بوده است.
وی گفت: بیشترین موارد سگگزیدگی در مناطق حاشیهای شهر یاسوج گزارش شده که از جمله میتوان به مادوان و سرابتاوه اشاره کرد.
وی افزود: در سال گذشته سه مورد هاری حیوانی مثبت گزارش شده و در سال جاری نیز تاکنون یک مورد هاری حیوانی مثبت ثبت شده است.
رئیس مرکز بهداشت شهرستان بویراحمد تأکید کرد: تاکنون هیچ مورد هاری انسانی در منطقه ثبت نشده است.
هزینهای که هر گزش روی دست نظام سلامت میگذارد
وی درباره واکسن و سرم هاری گفت: در حال حاضر واکسن و سرم هاری به میزان کافی در شهرستان وجود دارد.
اسدی افزود: یک پایگاه مرکزی تزریق واکسن هاری در بیمارستان شهید جلیل و ۹ پایگاه دیگر در مراکز روستایی فعال هستند.
وی گفت: هزینه واکسن و سرم هاری بر عهده وزارت بهداشت است و هزینه هر دوز واکسن حدود ۵۴ دلار اعلام شده و بهطور میانگین هر فرد حدود سه دوز واکسن دریافت میکند.
رئیس مرکز بهداشت شهرستان بویراحمدتأکید کرد: ادامه افزایش سگهای ولگرد میتواند موجب افزایش موارد حیوانگزیدگی، افزایش هزینههای درمانی و افزایش مراجعات برای دریافت واکسن و سرم هاری شود.
یاسوج؛ وعده جایگاه در دوپشته دشتروم
شهردار یاسوج در گفتوگو با خبرنگار مهر گفت: وضعیت سگهای ولگرد در شهر یاسوج مورد رضایت نیست و پروژه جمعآوری، عقیمسازی و بازگردانی به تازگی به پیمانکار واگذار شده است.
کیوان آشنا افزود: سیاست شهرداری جمعآوری سگهای بلاصاحب، عقیمسازی و رهاسازی آنهاست.
وی گفت: در سال گذشته حدود ۲۰۰ سگ بلاصاحب در پارک جنگلی و دوپشته دشتروم جمعآوری و ۲۰ قلاده از آنها عقیمسازی شدهاند.
شهردار یاسوج میزان اعتبار اختصاصیافته را برای ۶۰۰ قلاده سگ، شامل جمعآوری، واکسیناسیون و عقیمسازی، ۱۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اعلام کرد.
وی درباره محل نگهداری سگها گفت: جایگاه نگهداری در دوپشته دشتروم، جنب کارخانه بازیافت زباله، تعیین شده است.
آشنا افزود: مصالح لازم مهیا شده و مجری و پیمانکار نیز مشخص میشود تا عملیات آغاز شود.
۷۰ قلاده عقیمسازی شدهاند
وی گفت: بر اساس آمار ارائهشده از سوی پیمانکار، تاکنون ۷۰ قلاده عقیمسازی و رهاسازی شدهاند.
شهردار یاسوج درباره علت افزایش دوباره سگها در برخی نقاط شهر اظهار کرد: برخی حامیان و خانوادهها اقدام به غذا دادن به سگها کردهاند و تعدادی نیز از روستاها و مناطق دیگر به شهر آورده شدهاند.
وی افزود: سگها در مکانهایی مانند ضایعاتیها، مرغفروشیها و قصابیها تجمع میکنند و رهاسازی پسماندها و لاشه حیوانات باعث افزایش و تکثیر آنها میشود.
آشنا گفت: شهروندان میتوانند موارد تجمع یا حمله سگها را از طریق سامانه ۱۳۷ گزارش کنند.
سه حلقه مفقوده در ساماندهی سگهای بلاصاحب
اول؛ آمار و میدان با یکدیگر فاصله دارند، مسئولان از جمعآوری و عقیمسازی سخن میگویند، اما در بسیاری از محلهها شهروندان همچنان با تجمع سگها مواجهاند، در گچساران از بیش از ۹۰۰ قلاده سخن گفته میشود و حدود ۴۰۰ قلاده ساماندهی شدهاند؛ در یاسوج نیز برآورد حدود یک هزار و ۲۰۰ قلاده در محدوده شهری و پیرامونی مطرح شده، اما تنها ۷۰ قلاده ساماندهی شده است. این فاصله نشان میدهد سرعت عملیات باید با ابعاد مسئله متناسب شود.
دوم؛ سگ و پسماند دو مسئله جدا از هم نیستند. هر جا زباله غذایی، لاشه حیوانات یا پسماند قابل دسترس باشد، منابع غذایی برای سگها فراهم است و چرخه تجمع آنها ادامه پیدا میکند، بنابراین اگر شهرداریها فقط سگها را جمعآوری کنند اما وضعیت پسماند محلهها، حاشیه خیابانها، قصابیها، مرغفروشیها و مراکز ضایعاتی سامان نگیرد، مسئله صرفاً از یک محله به محله دیگر منتقل خواهد شد.
سوم؛وعدهها باید به شاخص قابل اندازهگیری تبدیل شوند، ایجاد پناهگاه در دوپشته دشتروم، ساماندهی سگها در گچساران، وعده راهاندازی کارخانه پسماند یاسوج و برنامههای عقیمسازی، زمانی برای شهروندان معنا پیدا میکند که زمان اجرا، تعداد سگهای جمعآوریشده، تعداد عقیمسازی و واکسیناسیون و میزان کاهش موارد گزش به صورت شفاف اعلام شود.
مطالبه امروز مردم شهرهای کهگیلویه و بویراحمد نه یک وعده دیگر، بلکه محلهای امنتر، خیابانهایی پاکتر و برنامهای است که نتیجه آن را بتوان با چشم در کوچه و خیابان دید.