دکتر حسن عابدینی، کارشناس مسائل بینالملل، در یادداشتی به تحلیل وضعیت کنونی یمن و تأثیرات آن بر معادلات منطقهای پرداخته و به خطاهای محاسباتی آمریکا در این زمینه اشاره کرده است.
به گزارش عصر دنا، دکتر حسن عابدینی، کارشناس ارشد مسائل بین الملل و معاون سیاسی صدا و سیما در یادداشتی نوشت: دولت سعودی و تشکیلات موسوم به «شورای ریاستی یمن» پیش از این مدعی شده بودند که فرود هواپیماهای ایرانی در فرودگاه صنعا نقض حاکمیت یمن محسوب میشود. اما یمنیها این پروازها را پایان محاصره هوایی از سوی دولت سعودی میدانند.
سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن در واکنش به بمباران فرودگاه صنعا اعلام کرد: تجاوز عربستان به فرودگاه صنعا به مرحله کاهش تنش پایان داد و این کشور باید پیامدهای تجاوز خود را بپذیرد. تأکید میکنیم که تجاوز عربستان بدون پاسخ و مجازات نخواهد ماند.
یمنیها که نشان دادهاند نه فقط شجاع که بسیار هم باهوش هستند در این مدت به سبب تحولات در روابط بین الملل تجربههای گرانبها یی کسب کردهاند که قابلیت پیاده شدن هم دارد:
۱- الگوبرداری از راهبرد ایران در تنگه هرمز دولت، نیروهای مسلح و مردم یمن از تجربه ایران در جنگ تحمیلی سوم در مدیریت تنگه هرمز درسهای زیادی فرا گرفتهاند که مدیریت بر امد و شد شناورها از تنگه باب المندب نیز در ان زمره است. یمنیها از این طریق میتواند هم امنیت سواحل، بنادر و سرزمینی را تامین کنند و هم منبع درآمد پایدار برای بازسازی ویرانیهای ناشی از جنگ به دست اورند. ائتلاف به سرکردگی عربستان با راه اندازی جنگی ظالمانه میلیاردها دلار به زیرساختهای مردم مظلوم یمن خسارت وارد کردهاند.
۲- آسیب پذیری عربستان عربستان سعودی در برابر درگیری بویژه جنگ نامتقارن آسیب پذیر و در موضع دفاعی قرار دارد. تأسیسات نفتی، شهرها و زیرساختهای کلیدی این کشور در برد پهپادها و موشکهای نیروهای مسلح یمن است. ریاض در این شرایط، تمایلی به خطر پذیری برای راه اندازی یک منازعه دیگر ندارد و حتی اگر بخواهد اقدامی انجام دهد، به تضمینهای حمایتی آمریکا نیاز دارد که بعید است آن را دریافت کند.
واشنگتن به نظر میرسد از درگیر شدن در منازعات منطقهای بیشتر پرهیز کند، زیرا پیشتر هم وارد درگیری با مردم یمن شد، اما با آتش بس یک طرفه مجبور به ترک میدان شد.
۳- فرسایش اعتبار آمریکا در آبراهها اعتبار تعهد آمریکا به آزادی کشتیرانی در دنیا با چالش در تنگه هرمز خدشه دار شده است. ترامپ حتی اگر تضمین دهد که دروازه باب المندب را باز نگه میدارد، ناکامی جامعه بین المللی در بازگشایی قاطعانه دریای سرخ پس از کارزار یمنیها از ۲۰۲۰ به بعد، شرکتهای کشتیرانی از بازگشت به این مسیر دچار تردید شدهاند.
کارشناسان سازمان ملل پیشتر براورد کرده بودند که یمنیها پیش از این حدود ۸۲۰ میلیون دلار در ماه برای عبور امن جمع آوری میکردند که نشان میدهد این الگو قابل اجرا و کارآمد بوده است.
۴- مطالبه غرامت از سعودی سید عبدالملک بدرالدین رهبر یمن پیشتر در سخنرانی میزان خسارتها به زیرساختها را افزون بر ۵۷ میلیارد دلار اعلام کرد. مردم یمن مسئول همه ویرانیهای کشور را برعهده ائتلاف غربی – عربی به رهبری عربستان سعودی میدانند. مردم یمن پیشتر دست به عصا عمل میکردند، اما طی یک دهه جنگ که مسبب آن را سعودی و امارات میدانند معتقدند توازن قوا به گونهای تغییر کرده که محاسبههای پیشین را چندان مد نظر قرار نمیدهند.
۵- جابجایی مسیر صادرات انرژی خلیج فارس تحمیل جنگ ضد جمهوری اسلامی که به بسته شدن تنگه هرمز انجامید موجب شده تا کشورهای حوزه خلیج فارس، بخشی از صادرات نفت را طریق بندر ینبع در دریای سرخ انجام میدهند. صادرات روزانه این بندر از حدود ۷۵۰ هزار بشکه در پیش از جنگ به افزون بر ۶/۳ میلیون بشکه رسیده است. دریای سرخ با این این تغییر مسیر صادراتی به یک شاهراه ترانزیتی حیاتی برای انرژی خلیج فارس تبدیل شده است که تنگه باب المندب دقیقاً در مسیر آن قرار دارد؛ یعنی همان گذرگاهی که یمنیها کنترل آن را در اختیار دارند.
این مولفهها نشان میدهد که واشنگتن در جنگ با ایران دچار خطای محاسباتی شده است. آمریکا تصور میکرد که ترکیبی از فشار نظامی، تحریم و چانه زنی میتواند توازن قوای قابل مدیریت در منطقه پدید آورد، اما نتیجه باب میل کاخ سفید در برنداشته است.
یادداشت تفاهم میان واشنگتن با ایران در واقع اعتراف رسمی امریکا به اهرم فشار جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز شده است. ایران اکنون نه صرفاً به عنوان یک بازیگر بلکه به عنوان یک طرف تنظیم کننده در گذرگاههای دریایی مطرح است که آمریکا ناگزیر شده با آن مذاکره کند.
این جایگاه، ثمره سالها پافشاری بر حق حاکمیت بر تنگه هرمز است. یمنیها هم در این مرحله از موضع قدرت عمل میکنند. آنها با اهرم فشار تنگه باب المندب میدانند که عربستان سعودی آمادگی جنگ فراگیر ندارد و آمریکا هم به تعهد نظامی بیشتر تمایل نشان نخواهد داد.
مردم یمن در این مرحله، خوانش دقیقی از توازن قوا دارند بگونهای که وقتی دریافتهاند آمریکا در برابر اهرم فشار تهران آسیب پذیر است پس سایر بازیگران محور مقاومت نیز همین منطق را در حوزه عملیاتی خود به کار میبندند. این بیانگر بالندگی جبهه مقاومت و نشانه انسجام و یادگیری آنان در گذر زمان است.
دیدگاهتان را بنویسید