نشست دو روزه سران ناتو در آنکارا با حضور ۳۲ کشور عضو، به بررسی روابط ترکیه و آمریکا و موضوع خرید جنگندههای اف-۳۵ پرداخته است.
به گزارش عصر دنا، نشست دو روزه سران کشورهای عضو ناتو با حضور ۳۲ کشور در تاریخ ۱۶ و ۱۷ تیر ۱۴۰۵ در آنکارا برگزار شد. این اجلاس یکی از بزرگترین رویدادهای دیپلماتیک در سالهای اخیر برای ترکیه به حساب میآید.
رئیسجمهوری آمریکا نیز در این اجلاس حضور داشت و ترکیه به تازگی فرودگاهی نوسازیشده را برای پذیرایی از هیأتهای خارجی افتتاح کرده است. دولت ترکیه تدابیر امنیتی گستردهای را برای برگزاری امن این اجلاس به کار گرفته است.
این اجلاس در شرایطی برگزار شد که جنگهای منطقهای و تردیدها درباره تعهدات امنیتی آمریکا، ترکیه و دیگر اعضای ناتو را به سمت روابطی عملگرایانهتر در حوزه دفاعی سوق داده است. اگرچه موقعیت ژئوپلیتیکی ترکیه و قدرت نظامی آن برای اروپا حائز اهمیت است، اما ضعفهای آن در حوزه پدافند هوایی نیاز به همکاری نزدیکتر با متحدان را برجسته کرده است.
موضوع خرید جنگندههای اف-۳۵ از آمریکا برای ترکیه اهمیت ویژهای دارد، بهویژه که مقامات آمریکایی اخیراً از بررسی دوباره پرونده فروش این جنگندهها به ترکیه خبر دادهاند. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده که دولت این کشور در حال ارزیابی امکان فروش اف-۳۵ به ترکیه است و یک تیم تخصصی برای بررسی ابعاد حقوقی این موضوع تشکیل شده است.
احتمال بازگشت ترکیه به چرخه همکاریهای اف-۳۵ نه تنها بر روابط دو کشور تأثیر خواهد گذاشت، بلکه میتواند جایگاه آنکارا را در ساختار دفاعی ناتو تقویت کند. ترامپ نیز اخیراً از احتمال اتخاذ تصمیم مثبت در قبال ترکیه خبر داده و گفته است: «احتمالاً کاری خواهیم کرد که ترکیه از آن راضی باشد.»
پرونده اف-۳۵ یکی از نقاط اختلاف میان ترکیه و آمریکا بوده است. ترکیه که یکی از شرکای اصلی برنامه تولید این جنگنده بود، پس از خرید سامانه دفاع هوایی روسی اس-۴۰۰ در سال ۲۰۱۹ از این پروژه کنار گذاشته شد. آمریکا مدعی بود که استقرار همزمان سامانه اس-۴۰۰ و اف-۳۵ میتواند امنیت اطلاعات فنی این جنگنده را به خطر بیندازد و این موضوع به اعمال تحریمهایی علیه صنایع دفاعی ترکیه منجر شد.
ترکیه سالهاست که برای بازگشت به برنامه اف-۳۵ لابی میکند، اما هنوز حاضر به کنار گذاشتن سامانههای پدافندی خریداریشده از روسیه نشده است. در سال ۲۰۱۹، کاخ سفید دلایل اخراج ترکیه از برنامه اف-۳۵ را مطرح کرد و بر این باور بود که «اف-۳۵ نمیتواند در کنار یک سکوی جمعآوری اطلاعات روسی فعالیت کند.
در حالی که چالشها بر سر دریافت هواپیماهای نظامی آمریکا از سوی ترکیه ادامه دارد، شواهد نشان میدهد که آنکارا به دنبال دریافت ۶ فروند اف-۳۵ آمریکایی است. این تعداد کمتر از ۴۰ فروند جنگندهای است که ترکیه برای خرید آنها تلاش کرده است.
دریافت این هواپیماها میتواند به تقویت ژئوپلیتیکی رئیسجمهور ترکیه کمک کند، اما ممکن است سایر متحدان واشنگتن در شرق مدیترانه را ناراحت کند. نخستوزیر اسرائیل به عنوان یکی از مخالفان اصلی فروش اف-۳۵ به ترکیه، از آمریکا خواسته است از این اقدام خودداری کند.
نتانیاهو اخیراً تأکید کرده که «ترکیه کشور بزرگی است، اما فردی آن را اداره میکند که خواستار نابودی اسرائیل است.» او همچنین به حضور نظامی ترکیه در قبرس و مواضع آنکارا در قبال حماس و ایران اشاره کرده است.
یونان نیز از مخالفان فروش این هواپیماها به ترکیه است و بر اهمیت تقویت توان دفاعی خود تأکید دارد. اردوغان در پایان اجلاس ناتو، مخالفت اسرائیل و یونان با خرید اف-۳۵ را بیاهمیت دانسته و بیان کرده که تأمین نیازهای دفاعی حق حاکمیتی هر کشور است.
ترکیه همچنین ادعاهای مطرحشده از سوی مقامهای تل آویو را بخشی از یک «کارزار سازمانیافته اطلاعات نادرست» میداند و تأکید دارد که کابینه اسرائیل تلاش میکند با طرح چنین ادعاهایی، توجه افکار عمومی را از حملات خود به نوار غزه منحرف کند.
دیدگاهتان را بنویسید