تحریمهای آمریکا علیه ایران در حالی شامل داروهای حیاتی میشود که صنعت دخانیات بهطور رسمی از این تحریمها معاف است. این موضوع سوالاتی جدی درباره اهداف پنهان پشت این سیاستها مطرح میکند.
به گزارش عصر دنا، دکتر سید حسن عادلی و دکتر محمدعلی گل، اعضای هیأت مدیره جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات در روزنامه اطلاعات اعلام کردند که برای کنترل و کاهش مصرف دخانیات، بسیاری از کشورها مالیات بالایی بر محصولات دخانی وضع کرده و درآمد حاصل را صرف امور سلامت میکنند. با این حال، ایران دارای پایینترین نرخ مالیات بر دخانیات در مقایسه با استاندارد جهانی است. قوانین مالیاتی موجود به نفع شرکتهای خارجی تولید سیگار است و ابهامات در نحوه اخذ مالیات در صنعت دخانیات، نفوذ این شرکتها را در بازار افزایش داده است. گزارشها نشان میدهند که شرکتهای خارجی با دور زدن قانون ارزشافزوده، برند خود را به نام یک شرکت صوری ایرانی ثبت کرده و به این ترتیب، مالیات مشابه شرکتهای ایرانی پرداخت میکنند.
برآورد میشود گردش مالی سالانه صنعت دخانیات در ایران بیش از ۹۰هزار میلیارد تومان باشد، اما بیشتر این درآمد به جیب کمپانیهای خارجی میرود و تنها هزینههای درمان بیماریهای ناشی از مصرف دخانیات بر عهده مردم است. تحریمهای آمریکا علیه ایران دامنه وسیعی دارد، اما صنعت دخانیات از این تحریمها معاف است. این تناقض نیازمند بررسی دقیق و چندلایه است. با وجود تحریمهای گسترده، مقامات آمریکایی به بهانه اینکه تجارت محصولات کشاورزی و دارو تحریم نشده، صنعت دخانیات را در دسته اقلام بشردوستانه قرار دادهاند. در حالی که سازمان جهانی بهداشت، دخانیات را بزرگترین تهدید قابلپیشگیری برای سلامت عمومی میداند.
در یک دهه گذشته، وزارت خزانهداری آمریکا نزدیک به ۱۰ هزار مجوز ویژه به شرکتهای آمریکایی برای صادرات کالا به ایران داده است که بخش قابلتوجهی از این مجوزها به شرکتهای دخانیات اختصاص دارد. در حالی که واردات داروهای حیاتی با دشواریهای زیادی روبرو است، توتون و تنباکوی آمریکایی و بریتانیایی به راحتی وارد کشور میشود. این تناقض، پرسشهای جدی را درباره ماهیت واقعی تحریمها و اهداف پنهان آنها مطرح میکند. دکتر محمدرضا مسجدی، دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران، به این نکته اشاره میکند که آمریکا هیچ کمپانی را که سیگار به ایران میفرستد، مورد بازخواست قرار نمیدهد.
بازار دخانیات ایران، با مصرف سالانه حدود ۷۰ تا ۸۰ میلیارد نخ سیگار، یکی از پرسودترین بازارهای خاورمیانه است. برآوردها نشان میدهند که ارزش مالی این بازار سالانه بیش از ۴ میلیارد دلار است و شرکتهای چندملیتی دخانیات در آن نقش پررنگی دارند. در سال ۱۳۸۸، شرکت دخانیات ایران تولید سیگار «وینستون» را آغاز کرد و برندهای آمریکایی دیگری نیز در بازار ایران مشغول به فعالیت هستند. این شرکتها بهصورت کاملاً قانونی و با مجوز رسمی دولت ایران و چراغ سبز دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا فعالیت میکنند.
تحلیلگران معتقدند که معافیت صنعت دخانیات از تحریمها به نفوذ و قدرت لابی قدرتمند شرکتهای دخانیات در ساختار سیاسی آمریکا برمیگردد. همچنین، این معافیت به تشدید بحران اقتصادی و تخریب سلامت عمومی کمک میکند. در حالی که مصرف دخانیات سالانه موجب مرگ میلیونها نفر در جهان میشود، سیگارهای سرطانزا بهراحتی در دسترس مصرفکنندگان ایرانی قرار دارد. این سیاست میتواند بهعنوان یک جنگ بیولوژیک خاموش علیه ملت ایران تلقی شود.
در نهایت، ایجاد وابستگی و نفوذ فرهنگی-اقتصادی از دیگر اهداف این معافیتهاست. صنعت دخانیات با ماهیت اعتیادآور خود، به دنبال ایجاد وابستگی در مصرفکنندگان است و برندهای آمریکایی حامل ارزشها و سبک زندگی غربی هستند که میتواند تأثیرات عمیقی بر هویت فرهنگی جامعه ایرانی داشته باشد.
دیدگاهتان را بنویسید