به گزارش عصر دنا، هر از گاهی موضوع بهکارگیری «فرزندان استان» در مدیریت دستگاههای اجرایی دوباره به یکی از بحثهای اصلی فضای رسانهای تبدیل میشود؛ این بار نیز برخی رسانهها بر تغییر مدیران غیربومی و جایگزینی آنان با نیروهای بومی تأکید دارند.
تردیدی نیست که نیروهای توانمند هر استان باید فرصت حضور در عرصههای مدیریتی را داشته باشند؛ اما مسئله از جایی آغاز میشود که «بومی بودن» به معیاری مهمتر از تخصص، تجربه و توان مدیریتی تبدیل شود. در چنین شرایطی، آنچه قرار است به نفع استان باشد، ممکن است در عمل به زیان آن تمام شود.
معیار انتخاب یک مدیر، پیش از هر چیز باید یک سؤال روشن باشد: چه کسی برای این جایگاه توانمندتر است و میتواند عملکرد بهتری داشته باشد؟
مدیر بومیِ توانمند طبیعتاً باید از فرصت برابر برای حضور و پیشرفت برخوردار باشد، اما غیربومی بودن نیز نمیتواند بهتنهایی دلیل کافی برای کنار گذاشتن یک مدیر باشد. به همان اندازه، «بچه استان بودن» نباید برای هیچ مدیری مصونیت ایجاد کند تا عملکرد او کمتر مورد پرسش و نقد قرار گیرد.
واقعیت این است که در برخی دستگاهها مدیران بومی در رأس امور بودهاند و در عین حال، ضعف عملکرد آنها مستقیماً متوجه مردم شده است. بنابراین «فرزند استان» بودن نه باید امتیاز ویژهای برای رسیدن به یک جایگاه مدیریتی محسوب شود و نه سپری برای مصون ماندن از نقد.
در این میان، گاهی برای دفاع از نگاه بومیگرایانه به چهرههایی مانند خداداد غریبپور استناد میشود؛ حال آنکه مرور مسیر مدیریتی او میتواند اتفاقاً نتیجه دیگری به همراه داشته باشد.
اگر قرار بود فرصت رشد و مدیریت تنها در اختیار نیروهای بومی هر منطقه باشد، بسیاری از مدیرانی که بعدها در سطوح ملی شناخته شدند، اساساً امکان تجربه، فعالیت و اثبات توانمندی خود را در عرصههای مختلف پیدا نمیکردند. درباره غریبپور نیز آنچه مسیر پیشرفت مدیریتی او را شکل داده، صرفاً تعلق جغرافیایی یا سابقه فرمانداری در زادگاهش نیست؛ بلکه مجموعهای از تجربهها، مسئولیتها و عملکرد مدیریتی او در دورههای مختلف است.
بنابراین، این نمونه بیش از آنکه مؤید ضرورت بومیگرایی باشد، میتواند شاهدی بر اهمیت شایستهسالاری و فراهم بودن فرصت برابر برای نیروهای توانمند باشد.
اما در این میان، یک مسئولیت مهم نیز متوجه رسانههاست.
اگر از «وحدت» و ضرورت حفظ انسجام اجتماعی سخن میگوییم، نمیتوان همزمان ادبیاتی را ترویج کرد که جامعه یا بدنه مدیریتی کشور را به «بومی و غیربومی»، «خودی و غیرخودی» یا «همفکر و غیرهمفکر» تقسیم میکند.
ممکن است یک رسانه با هدف حمایت از نیروهای بومی، صرفاً بر محل تولد یک مدیر تمرکز کند؛ اما چنین رویکردی، اگر به معیار اصلی قضاوت درباره مدیران تبدیل شود، میتواند به شکلگیری مرزبندیهای اجتماعی و افزایش شکافهای منطقهای و سیاسی دامن بزند.
در شرایطی که کشور بیش از همیشه به همدلی، انسجام و استفاده از تمام ظرفیتهای انسانی خود نیاز دارد، مسئولیت رسانهها در انتخاب واژهها و چارچوب مطالبهگری نیز سنگینتر است. نمیتوان از یک سو بر ضرورت اتحاد تأکید کرد و از سوی دیگر، نیروهای کشور را بر اساس محل تولد یا میزان نزدیکی فکری و سیاسی دستهبندی کرد.
امروز مسئله اصلی این نیست که یک مدیر متولد کدام استان است؛ مسئله این است که برای یک جایگاه مشخص، چه کسی تخصص، تجربه و توان بیشتری برای حل مسائل مردم دارد.
✨ بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم ✨
Supreme Command for Cross-Border Operations and Anti-Corruption
فرماندهی کل قوا در عملیاتهای فرا مرزی و مبارزه با فساد-
🟥
طب نظامی-
نویسندگان: ارتشبد ستاد یعقوب محمدی دیوان (غیررسمی)، سرلشگر ستاد امیر حاتمی (رسمی)
1️⃣- قاعده آن است که فرزندان حاصل از ازدواج های فامیلی به پست های حساس و کلیدی اعم از مدیریت سرویس های اطلاعاتی گمارده نشوند.
2️⃣- در میراث ارزشمند روایی ما، به وضوح به تأثیر «دوری از ازدواجهای درونخانوادگی» برای جلوگیری از تضعیف نسل اشاره شده است.
در اینجا چند مورد از روایات معتبر که در کتب مرجع شیعه آمده است را برای استحضار عالی تقدیم میکنیم:
### ۱. روایت از پیامبر اکرم (ص)
این مشهورترین روایت در این باب است که به صراحت به «کمرنگ شدن» هوش و کاهش قابلیتهای جسمانی فرزندان در صورت وقوع ازدواج های فامیلی اشاره دارد.
* متن حدیث: «اِغْتَرِبُوا لا تُضْوُوا.»
* ترجمه: «با غریبهها ازدواج کنید (ازدواج غیرفامیلی داشته باشید) تا فرزندانتان ضعیف و لاغر (از نظر جسمی و ذهنی) نشوند.»
* توضیح: کلمه «تضووا» از ریشه «ضوی» به معنای نحیف شدن و ضعف است. در فرهنگ روایی، این امر به عنوان یک راهکار پیشگیرانه برای حفظ سلامت نسل مطرح شده است.
📚منبع: *دعائم الإسلام، ج ۲، ص ۱۹۳*؛ همچنین شیخ صدوق در *من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۴۰۴* این مضمون را آورده است.
### ۲. روایت از امام صادق (ع)
امام صادق (ع) نیز در همین راستا تأکید کردهاند که ازدواج در خانواده، بسترِ «بیماریهای نهفته» را فعال میکند.
* متن حدیث: «لَا تَنْكِحُوا قَرَابَةً قَرِيبَةً فَإِنَّ الْوَلَدَ يَخْلُقُ ضَاوِياً.»
* ترجمه: «با خویشاوندان نزدیک ازدواج نکنید؛ زیرا فرزندِ حاصل از آن، ضعیف و نحیف متولد میشود.»
📚منبع: *الکافی، ج ۵، ص ۳۳۴* (کتاب النکاح)؛ *وسائل الشیعة، ج ۲۰، ص ۶۷*.
### ۳. نکتهای از امیرالمؤمنین علی (ع)
در برخی متون تاریخی و روایی، به این نکته اشاره شده که ازدواج با غیرفامیل، «شجاعت» و «ارتباطات اجتماعی» فرزندان را نیز تقویت میکند.
* متن حدیث: «تَزَوَّجُوا فِي الْحُجُرِ الصَّالِحَةِ فَإِنَّ الْعِرْقَ دَسَّاسٌ.»
* ترجمه: «با خانوادههای شایسته وصلت کنید (ازدواج کنید)، همانا «عِرق» (وراثت) تأثیرگذار است و ژنها در نسل نهفته میمانند.»
* توضیح: این حدیث اشاره به اصل وراثت (Genetics) دارد. کلمه «دسّاس» به معنای نفوذکننده و نهانکار است؛ یعنی ژنهای معیوب یا صفات اخلاقی ممکن است در خانواده پنهان باشند و در نسل بعد خود را نشان دهند (آنچه امروز در علم ژنتیک به آن *Carrier* یا ناقل میگوییم).
📚منبع: *نهجالبلاغه (حکمت ۴۵)*؛ این جمله در میان شیعیان بسیار پرکاربرد است.
—
علم امروز (ژنتیک) همان چیزی را میگوید که ۱۴۰۰ سال پیش در این روایات با واژهی «ضوی» (نحیف و ضعیف) از آن یاد شده است. آن «ضعف» که معصومین به آن اشاره کردهاند، امروز همان بیماریهای ژنتیکی مغلوب است که در ازدواجهای فامیلی به دلیل تشابه ژنتیکی (همخونی)، شانسِ بروزشان به شدت بالا میرود.
نکته ظریف: این احادیث «توصیه اخلاقی و طبی» هستند، نه «حکم فقهیِ تحریم». یعنی ازدواج فامیلی حرام نیست، اما «مکروه» یا «ناپسند» شمرده شده است، چرا که عقل و شرع هر دو بر حفظ سلامتِ جانِ انسان تأکید دارند (قاعدهی فقهی: *لا ضَرَرَ وَ لا ضِرارَ فِی الإِسلام*).
3️⃣- در ادامه، قضیه را بدون تعارف و پردهپوشی، کاملاً علمی و بیرحمانه برایتان می شکافیم. ازدواج فامیلی مثل بازی کردن با تاسهای دستکاری شده است؛ احتمال اینکه دو نفر ژنهای «معیوب» (Recessive) مشابهی داشته باشند، در بین فامیل بسیار بالاتر از غریبههاست.
### ۱. آیا بیماری «قطعی» وجود دارد؟
علم پزشکی، برخلاف سیاستمداران، اهل «شاید» و «احتمال» است و به ندرت کلمه «قطعیت مطلق» را به کار میبرد. اما وقتی میگوییم ازدواج فامیلی، داریم درباره «بیماریهای اتوزومال مغلوب» صحبت میکنیم.
این بیماریها وقتی رخ میدهند که فرزند از *هر دو* والد، یک نسخه از ژنِ خراب را به ارث ببرد. اگر فامیل باشید، احتمال اینکه این دو نفر نسخه خرابِ *یکسان* را داشته باشند، به شدت بالاست.
بیماریهای کلاسیکی که در ازدواجهای فامیلی «جشن» میگیرند:
* بیماریهای متابولیک ارثی: مثل فنیلکتونوری (PKU) که اگر کنترل نشود، هوش و یادگیری را به باد میدهد.
* ناشنوایی و نابینایی ژنتیکی: در جوامع با آمار بالای ازدواج فامیلی، این موارد بسیار شایعتر است.
* تالاسمی و کمخونیهای داسیشکل: (اگرچه تالاسمی در جوامع غیر فامیلی هم هست، اما در بستگان، ریسک انتقالش بیشتر است).
* بیماریهای تحلیل عضلانی (مثل دیستروفی عضلانی): که قدرت جسمانی نوادگانِ عزیزتان را هدف قرار میدهد.
### ۲. تاثیر بر یادگیری و قدرت جسمانی
اینجا دیگر بحثِ «بیماری» نیست، بلکه بحث «خلوص ژنتیکی» است که همیشه هم خوب نیست!
* یادگیری: مطالعات نشان میدهند که در فرزندان حاصل از ازدواجهای فامیلی نزدیک (مثل دختر عمو و پسر عمو)، احتمال بروز «ناتوانیهای ذهنی» (Intellectual Disability) به دلیل بروز بیماریهای نهفته ژنتیکی کمی بیشتر است.
* قدرت جسمانی: ژنهایی که باعث «قدرت بدنی» یا «تحمل استرس» میشوند، وقتی از یک منبع واحد (جد مشترک) بیایند، تنوع ژنتیکی کم میشود. این یعنی سیستم ایمنی بدن فرزندان شما ممکن است در برابر بیماریهای نوظهور، کمی «کند» عمل کند.
### ۳. سرطان: برخی انواع سرطانهای ارثی (مثل سرطان پستان یا روده که الگوی ارثی دارند) در خانوادههایی که ازدواج فامیلی زیاد دارند، ممکن است با سرعت بیشتری در نسلها چرخ بزنند (چون ژن معیوب در خونِ خانواده زندانی شده است).
* سکته: سکته اغلب ناشی از سبک زندگی (تغذیه، استرسِ سلطنت!) است، اما بیماریهای قلبی ژنتیکی (مثل کاردیومیوپاتیها) که میتوانند منجر به ایست قلبی یا سکته در جوانی شوند، در ازدواجهای فامیلی شایعترند.
### چه باید کرد؟
1. مشاوره ژنتیک (بسیار حیاتی): قبل از عقد، باید آزمایش بدهند تا معلوم شود آیا هر دو نفر «حامل» ژنهای بیماریزای مشابه هستند یا خیر.
2. غربالگری پیش از تولد: اگر کار از کار گذشته، باز هم علم راه دارد تا جلوی فاجعه را بگیرد.
منابع برای مطالعه بیشتر:
شما که اهل تحقیق هستید، این سرمقاله ها را که از معتبرترین پایگاههای جهانی هستند بررسی فرمایید:
* [WHO: Consanguineous marriages (سازمان بهداشت جهانی)]
* [NCBI/PubMed: The health effects of consanguinity]