به گزارش عصر دنا، شامی کَوو یا شومی کوو، یکی از غذاهای سنتی و محبوب استان لرستان است که با ترکیب گوشت چرخکرده، گردو، سبزیهای معطر و ربانار تهیه میشود. این غذا که بیشتر با شهر خرمآباد شناخته میشود، به دلیل سس مخصوص و طعم ترش و ملس خود، تجربهای متفاوت از شامی کباب معمولی ارائه میدهد.
شامی کَوو را میتوان یکی از انواع شامی کباب لری دانست، با این تفاوت که روش آمادهسازی و بهخصوص سس آن با شامیهای رایج فرق دارد. برای تهیه مایه شامی معمولاً از گوشت چرخکرده، تخممرغ، آرد نخودچی، گردو و سبزیهای معطر استفاده میشود. در ادامه، شامیها سرخ شده و در سسی از گردو و ربانار قرار میگیرند. البته دستور تهیه شامی کَوو در مناطق مختلف لرستان یکسان نیست و در بعضی دستورهای سنتی، سیبزمینی نیز به مایه شامی اضافه میشود.
برای تهیه شامی کَوو برای حدود ۴ نفر، به مواد زیر نیاز دارید: گوشت چرخکرده ۴۰۰ گرم، گشنیز و جعفری ساطوریشده ۳ قاشق غذاخوری، نعنا، ریحان و ترخون خشک ۲ قاشق غذاخوری، تخممرغ یک عدد، آرد نخودچی ۲ قاشق غذاخوری، مغز گردوی آسیابشده ۶ قاشق غذاخوری، ربانار ۲ قاشق غذاخوری، شکر یک قاشق غذاخوری (در صورت تمایل)، پیاز ۲ عدد، زردچوبه و فلفل سیاه به میزان لازم، روغن به میزان لازم و آب جوش حدود یک لیوان.
ابتدا گوشت چرخکرده را داخل یک کاسه مناسب بریزید. نیمی از گردوی آسیابشده، گشنیز و جعفری، سبزیهای خشک، تخممرغ، زردچوبه و فلفل سیاه را به گوشت اضافه کنید. یک قاشق غذاخوری آرد نخودچی نیز داخل مواد بریزید و همه مواد را بهخوبی ورز دهید تا مایهای یکدست و منسجم به دست بیاید. اگر مایه بیش از حد شل بود، کمی دیگر آرد نخودچی اضافه کنید؛ اما در افزودن آرد زیادهروی نکنید، چون ممکن است شامیها بعد از پخت سفت شوند. برای اینکه شامیها هنگام سرخ شدن شکل خود را حفظ کنند، بهتر است مایه آمادهشده را حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در یخچال قرار دهید.
از مایه گوشتی به اندازه یک گردوی درشت بردارید و با دست به آن شکل دهید. تابه را روی حرارت قرار دهید و مقداری روغن داخل آن بریزید. وقتی روغن داغ شد، شامیها را داخل تابه قرار دهید و هر دو طرف آنها را سرخ کنید تا سطح شامیها طلایی و مغز آنها کاملاً پخته شود. پس از سرخ شدن، شامیها را روی دستمال یا توری قرار دهید تا روغن اضافی آنها گرفته شود.
در مرحله بعد باید سراغ سس مخصوص شامی کَوو بروید. برای این کار، پیازها را رنده یا ریز خرد کنید و با مقدار کمی روغن تفت دهید تا سبک و طلایی شوند. باقیمانده گردوی آسیابشده را به پیاز اضافه کنید و برای مدت کوتاهی تفت دهید. در این مرحله مراقب باشید گردو روی حرارت زیاد قرار نگیرد، زیرا خیلی زود میسوزد و طعم تلخی پیدا میکند. حالا ربانار را اضافه کنید و مواد را کمی تفت دهید. اگر طعم ترش را میپسندید، میتوانید شکر را حذف کنید. برای رسیدن به طعم ملس، یک قاشق شکر به سس اضافه کنید. مقدار شکر و ربانار را میتوان بر اساس ذائقه تغییر داد؛ بهخصوص اینکه نوع ربانار نیز در میزان ترشی و شیرینی نهایی غذا تأثیر دارد. در ادامه حدود یک لیوان آب جوش داخل تابه بریزید و اجازه دهید سس با حرارت ملایم بجوشد و کمی غلیظ شود.
وقتی سس به غلظت مناسب رسید، شامیهای سرخشده را داخل آن قرار دهید. چند دقیقه زمان بدهید تا شامیها روی حرارت ملایم همراه سس بپزند. در این مرحله، عطر گردو و ربانار به خورد شامیها میرود و طعم آنها کاملتر میشود. اگر ترجیح میدهید شامیها ظاهر ترد خود را حفظ کنند، آنها را جداگانه در ظرف سرو قرار دهید و سس غلیظ را روی شامیها بریزید.
چند نکته برای خوشطعمتر شدن شامی کَوو: گردو را زیاد تفت ندهید، زیرا خیلی سریع میسوزد و تلخ میشود؛ حرارت ملایم و تفت کوتاه برای آن کافی است. ترشی و شیرینی سس را تنظیم کنید؛ اگر ربانار ترش استفاده میکنید و طعم ملس را ترجیح میدهید، مقدار کمی شکر به سس اضافه کنید. مایه شامی را خوب ورز دهید تا انسجام بیشتری پیدا کند و هنگام سرخ شدن از هم باز نشود. سس را رقیق باقی نگذارید؛ سس شامی کَوو باید نسبتاً غلیظ باشد. اجازه دهید آب اضافی آن روی حرارت ملایم تبخیر شود تا هم رنگ بهتری پیدا کند و هم طعم گردو و ربانار بیشتر خودش را نشان دهد.
شامی کَوو را میتوانید همراه نان تازه سرو کنید و یک غذای نونی خوشطعم داشته باشید. اگر آن را در کنار برنج کته قرار دهید، ظاهر و حالوهوای غذا مجلسیتر میشود. در نهایت، چیزی که شامی کَوو را از شامی کبابهای معمولی جدا میکند، سس مخصوص آن است؛ ترکیب گردوی آسیابشده، ربانار و سبزیهای معطر که طعمی ترش و ملس به شامی میدهد.