خبرگزاری مهر، گروه استانها-الهه کیانی: در ادامه معرفی نخبگان، هنرمندان و چهرههای تأثیرگذار کهگیلویه و بویراحمد، اینبار به سراغ میرضا رفیعی، هنرمند، کارگردان تئاتر و مدیرعامل مؤسسه هنرهای نمایشی استان رفته است؛ هنرمندی که بیش از سه دهه از عمر خود را وقف صحنه، آموزش و اعتلای تئاتر کرده و همچنان با همان شور سالهای نخست از فرهنگ و هنر سخن میگوید.
مهر: خودتان را برای مخاطبان معرفی کنید.
میرضا رفیعی: متولد سال ۱۳۵۲ در شهر سوق از توابع شهرستان کهگیلویه هستم. دانشآموخته کارگردانی سینما، کارشناسی ارشد بازیگری و کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی هستم.
مسیر هنری من از شبیهخوانی حضرت عبدالله(ع) در مجالس تعزیه سنتی سوق آغاز شد و امروز به عنوان مدیرعامل مؤسسه هنرهای نمایشی استان کهگیلویه و بویراحمد در کنار هنرمندان تئاتر فعالیت میکنم.
مهر: ورود شما به دنیای تئاتر چگونه رقم خورد؟
رفیعی: تئاتر را از دوران راهنمایی و مدرسه شهید نواب صفوی سوق آغاز کردم. از سال ۱۳۷۱ با حضور استادان اعزامی از تهران به کهگیلویه و بویراحمد و همچنین حضور در کارگاههای آموزشی تهران و سایر شهرها، آموزشهای بازیگری، کارگردانی، ادبیات نمایشی و گریم را به صورت جدی دنبال کردم.
افتخار داشتم از محضر استادانی همچون قطبالدین صادقی، سعید اسدی، سعید آرمند، مسعود دلخواه، سید یونس آبسالان، سیروس شاملو، سهراب سلیمی، محمدحسن شریعتی، کورش نریمانی، آرش دادگر و بسیاری دیگر از بزرگان تئاتر کشور بهره ببرم.
سالها در دهدشت و یاسوج همراه هنرمندان تمرین و تولید نمایش داشتهایم و زندگی ما با دیالوگ، احساس، تمرکز، تخیل، بازیگری و کارگردانی گره خورده است.
مهر: مهمترین فعالیتهای هنری شما در این سالها چه بوده است؟
رفیعی: در طول این سالها به عنوان بازیگر، کارگردان، مدیر تولید، مدیر صحنه، طراح صحنه و دستیار کارگردان در جشنوارههای متعدد از جمله جشنواره تئاتر فجر، جشنواره بینالمللی آیینی و سنتی، جشنواره تئاتر خیابانی مریوان، جشنواره فتح خرمشهر، جشنوارههای منطقهای و استانی حضور داشتهام زیرا برای من تئاتر تنها یک حرفه نیست؛ تئاتر شیوه زندگی است، با تئاتر نفس میکشم، زندگی میکنم و لبخند میزنم.
مهر: در کنار فعالیتهای هنری، مسئولیتهای اجرایی متعددی نیز داشتهاید.
رفیعی: بله؛ چهار دوره عضو هیئت امنای انجمن نمایش دهدشت، یک دوره رئیس انجمن نمایش سوق، عضو هیئت امنای انجمن هنرهای تجسمی کهگیلویه، مسئول فرهنگسرای اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان کهگیلویه، مسئول روابط عمومی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، مسئول روابط عمومی و واحد نمایش حوزه هنری استان، مسئول روابط عمومی اداره کل کتابخانههای عمومی استان، دبیر و مدیر اجرایی جشنواره تئاتر استان، مسئول هماهنگی اجرایی جشنوارههای منطقهای و ملی رضوی و اکنون نیز مدیرعامل مؤسسه هنرهای نمایشی استان هستم.
مهر: از چه کسانی بیشترین تأثیر را گرفتهاید؟
رفیعی: تئاتر را در کنار دوستان دوران دانشآموزی همچون محمد علوی، خیرالله زینیپور، کیوان پورصمد، صمد مجیدی، اسفندیار صلاحتپور و داریوش افروزی آغاز کردم.
از زندهیاد استاد مسعود محمدی در تئاتر و زندهیاد سیدحمدالله شاهی سوق، زندهیاد ملا حسنقلی امیری و آیتالله شجاعت در تعزیه بسیار آموختم. همچنین سالها در کنار هنرمندانی همچون سید مجید پرهیز، محمدحسن شریعتی، طهمورث دوستکام، صالح زینیپور، فرود صادقی، افضل محمدی، علی میرزایی، اکبر آیین، رضا گشتاسب، یوسف علیآبادی، علی نرگسنژاد، فردین یزدانی، مریم شروانی، سمیه فیضالهی، رضا کرمیزاده، طاهره مقدم، سمیه سیروسمقدم، امیرحسین نوروزی، محمدعلی پیرسبزی، مهرداد علیپور، پژمان امیرنژاد، پوریا نیکاقبالیان، ثارالله آذریتون، اردشیر کیانی، سیدجواد موسوی و بسیاری دیگر همکاری داشتم.
در حوزه تئاتر رادیویی نیز در کنار سیدرحمتالله رمضانی، حسین روحانی، خانم میرزایی، عنایت عباسی، زینب ایمنی و ایرج شریفی فعالیت کردهام.
مهر: جایگاه تئاتر را در جامعه چگونه ارزیابی میکنید؟
رفیعی: تئاتر یعنی پویایی و جاودانگی. جامعهای که تئاتر در آن رونق نداشته باشد، از نظر فرهنگی بیمار است. اگر بخواهم مثالی بزنم، تئاتر یکی از مؤثرترین واکسنهای فرهنگی برای کاهش آسیبهای اجتماعی است.
تئاتر هنری زنده است؛ محدود به یک سالن نیست. میتوان آن را در سالن بلکباکس، تالار، فضای روباز، خیابان، پارک، میدان و هر جایی که مردم حضور دارند اجرا کرد، هنر تئاتر یعنی زندگی با مردم و گفتوگو با آنان را می شود معنی کرد.
وقتی گروهی ماهها تمرین میکند، متن حفظ میشود، شخصیتها شکل میگیرند و در نهایت بازیگر و تماشاگر در یک سالن نفس به نفس هم میشوند، آن لحظه اوج شادی هنرمند تئاتر است و این نشاط فرهنگی نیازمند حمایت است.
مهر: مهمترین مطالبه شما از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چیست؟
رفیعی: حمایت از تولید تئاتر وظیفه ذاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، اما واقعیت این است که طی سه سال گذشته حتی یک ریال حمایت مالی از سوی انجمن هنرهای نمایشی ایران و اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تولید تئاتر استان دریافت نکردهایم.
اعتبارات اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان نیز محدود است و بخش عمده آن صرف برگزاری جشنوارهها میشود؛ بنابراین مبلغی که به گروههای نمایشی پرداخت میشود، پاسخگوی هزینههای تولید نیست.
مهر: وضعیت زیرساختهای نمایشی استان را چگونه میبینید؟
رفیعی: یکی از بزرگترین مشکلات ما، کمبود زیرساخت است. پلاتوی حسین پناهی در یاسوج اگرچه نعمتی برای هنرمندان است اما یک بلکباکس کاملاً استاندارد محسوب نمیشود و به بازسازی، تجهیز نور و سیستم برق نیاز دارد.
از سوی دیگر، کلنگ تالار بزرگ فرهنگی و هنری یاسوج در دهه فجر سال ۱۳۸۳ به زمین زده شد اما اکنون که سال ۱۴۰۵ است، هنوز این پروژه به سرانجام نرسیده و هنرمندان همچنان چشمانتظار تکمیل آن هستند.
مهر: یکی دیگر از انتقادهای شما به حوزه زیرساخت چیست؟
رفیعی: یکی از بزرگترین خطاهای مدیریتی سالهای گذشته، واگذاری تنها تالار آمفیتئاتر شهر یاسوج به بخش خصوصی و تبدیل آن به سینما بود؛ سالنی که اساساً برای اجرای تئاتر و موسیقی طراحی شده بود، نه سینما.
امروز هنرمندان تئاتر و موسیقی پشت درهای همان سالن ماندهاند و ناچارند برای اجرا به سالن اجتماعات ادارات مراجعه کنند یا نمایشهای خود را متناسب با فضای محدود بلکباکس طراحی کنند. نمونههای مشابه این تصمیم را در سیسخت و لیکک نیز شاهد بودهایم.
مهر: درباره مجتمع فرهنگی امام خمینی(ره) یاسوج نیز انتقاداتی دارید.
رفیعی: بله. این مجموعه قرار بود یک مجتمع فرهنگی برای هنرمندان باشد اما به مرور زمان کاربری آن به فضای اداری تغییر کرد و امروز بیشتر از آنکه یک مرکز فرهنگی باشد، محل استقرار اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
هنرمندان رشتههای مختلف در راهروهای اداره رفتوآمد میکنند، در حالی که انجمنهای فرهنگی و هنری باید فضای مستقل، مناسب و کارآمد برای فعالیت داشته باشند.
مهر: نقش شهرداریها را چگونه ارزیابی میکنید؟
رفیعی: معتقدم شهرداریها در حوزه فرهنگ عملکرد قابل قبولی نداشتهاند. هنوز سازمان فرهنگی هنری شهرداری یاسوج شکل نگرفته و فرهنگسراهای محلهای توسعه نیافتهاند.
اگر از شهرداریها گزارش فرهنگی بخواهید، عمدتاً به نصب بنر مناسبتها یا امور تشریفاتی محدود میشود، در حالی که شهرداری باید در ساخت فرهنگسرا، ایجاد فضاهای فرهنگی و حمایت از فعالیتهای هنری نقشآفرین باشد.
حتی شوراهای شهر نیز کمتر از هنرمندان، اصحاب فرهنگ و رسانه برای ارائه راهکار دعوت کردهاند. این فاصله باید از بین برود.
مهر: برای آینده فرهنگ و هنر چه راهکاری پیشنهاد میکنید؟
رفیعی: تربیت هنرمند باید از آموزش و پرورش آغاز شود، نسل ما در مدارس با فعالیتهای فرهنگی رشد کرد اما امروز بسیاری از دانشآموزان حتی تجربه تماشای تئاتر ندارند.
آموزش هنر مانند رشد یک انسان است؛ از مهدکودک آغاز میشود، سپس دبستان، متوسطه و دانشگاه را طی میکند. اگر این زنجیره آموزشی کامل شود، جامعه نیز از نظر فرهنگی رشد خواهد کرد.
مدارس باید سالنهای خود را تجهیز کنند تا دانشآموزان در حوزه تئاتر، موسیقی، سرود و هنرهای تجسمی فعالیت کنند. دانشگاهها، حوزه هنری، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و شهرداریها نیز هر کدام باید سهم خود را در تربیت نسل جدید هنرمندان ایفا کنند.
مهر: اگر بخواهید در پایان یک مطالبه اصلی مطرح کنید، آن چیست؟
رفیعی: انتظار ما این است که استانداری، سازمان مدیریت و برنامهریزی و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تکمیل و تجهیز زیرساختهای نمایشی استان برنامهریزی کنند؛ از بازسازی پلاتوهای یاسوج، دهدشت، گچساران، لیکک و سیسخت گرفته تا تکمیل تالار بزرگ فرهنگی و هنری یاسوج.
اگر سالنهای استاندارد، تجهیزات مناسب و حمایتهای حداقلی فراهم شود، هنرمندان این استان ثابت کردهاند که توان تولید آثار فاخر، جریانساز و ملی را دارند. تئاتر در کهگیلویه و بویراحمد زنده است؛ تنها نیاز دارد که چراغ آن خاموش نشود.
دیدگاهتان را بنویسید