کد خبر: ۱۸۴۸۹

تاریخ: ۳۱ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۲۲

وقتی تحریم‌های آمریکا ته می‌کشد/ تولید شایعه راهبرد جدید برای فشار بر ایران

از شایعه تا واقعیت: اخیراً وب سایت شبکه خبری «سی‌ان‌ان» در یک مطلب تحلیلی به موضوع پرونده هسته‌ای ایران پرداخته و با توجه به اتمام ظرفیت تحریم‌ها علیه ایران اذعان داشته گزینه‌های دولت «جو بایدن»، رئیس‌جمهور آمریکا علیه تهران به اتمام رسیده است. هفته گذشته نیز بنت، نخست وزیر اسرائیل اعلام کرد اسرائیل سیاست حمله به سر اختاپوس را استراتژی جدید خود قرار داده؛ بدین معنا که اسرائیل از این به بعد به‌جای حمله به نیروهای نیابتی ایران، به‌طور مستقیم اهداف خود در ایران را مورد هدف قرار می‌دهد.

اما به نظر می‌رسد دلیل مطرح کردن این دو موضوع در کنار یکدیگر کشیده شدن استراتژی آمریکا، اسرائیل و شرکای این دو، در پرونده هسته‌ای، از تمرکز بر پیشرفت‌های هسته‌ای ایران به موضوعات دیگر است.

یکی از این موارد «تلاش برای توقف و کنترل فعالیت‌های منطقه‌ای سپاه و به خصوص نیروی قدس به دلیل موفقیت‌های این نیرو در پیاده‌سازی سیاست‌های دفاعی ایران در بیرون از مرزهای جغرافیایی ایران» است. موفقیت‌های ایران در عقب راندن اسرائیل در کشورهای محور مقاومت مانند سوریه، لبنان و یمن موجب شده که جبهه مقابل، تلاش نماید تا در وهله نخست، از توانمندسازی جبهه مقاومت جلوگیری کند و در وهله دوم نیز برای تضعیف این محور بکوشد.

* چیزی برای فشار بر ایران در چنته نداریم

اخیراً شبکه خبری آمریکایی CNN، که رسانه نزدیک به دموکرات‌ها در آمریکا است در تحلیلی بیان داشت هم‌زمان با اتمام گزینه‌های بایدن، ایران به برنامه هسته‌ای خود ادامه می‌دهد. از نظر این رسانه خبری موثر در سیاست خارجی آمریکا، تنها نقطه باقیمانده در پرونده هسته‌ای موضوع وجود نام سپاه از لیست تروریستی آمریکا است که به دلیل فشارهای داخلی موجب شده هر دو طرف از مواضع خود عقب نشینی نکنند.

در این گزارش بیان شده ترامپ با استناد به ادامه مداخله ایران در خاورمیانه از طریق گروه‌های شبه نظامی همسو با تهران، قصد لغو توافق هسته‌ای مهم را داشت. بایدن نیز که از مخالفان فشار حداکثری ترامپ بود، موفقیتی در جان‌بخشی به توافق نداشته و همین مساله موجب شده ایران به‌طور مستمر خواسته‌های خود را در مذاکرات احیای برجام افزایش دهد.

اما این گزارش دو نکته مهم دارد که به حساسیت زدایی اقتصاد ایران نسبت به تحریم‌ها و همین طور به خالی بودن دست آمریکا برای اعمال تحریم‌های جدید اشاره دارد. حساسیت زدایی به معنای آن است که دیگر اقتصاد ایران به تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی واکنش منفی نشان نمی‌دهد زیرا پیش از این ایران شوک‌های ناشی از فشار اقتصادی را تحمل کرده است. این یعنی، آمریکا در حال حاضر توانایی فشار جدید بر ایران را ندارد و تلاش می‌کند با توجه به اقدامات قبلی خود، در توافق هسته‌ای حداکثر امتیازات را از ایران بگیرد؛ که در ادامه بیشتر به نوع خواسته‌های غربی‌ها خواهیم پرداخت.

یکی از دلایل خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸، نگرانی از فعالیت‌های منطقه‌ای ایران بود که این موضوع مهر تاییدی بر نفوذ محور مقاومت در منطقه بود. مجموع موارد فوق الذکر، اشاره‌ای است به عدم توانایی آمریکا در مقابل نیروی قدس و موفقیت‌های محور مقاومت در ماه‌های اخیر که از جمله این موفقیت‌ها می‌توان به پیروزی حزب الله در انتخابات لبنان، آتش بس یک طرفه عربستان در جنگ با یمن پس از ناتوانی در کنترل حملات پهپادی یمنی‌ها و تثبیت بیش از پیش موقعیت بشار اسد و سفر وی به تهران برای گسترش روابط اشاره کرد.

*تحریم‌های تکراری پس از گزارش CNN

چند روز پس از گزارش سی ان ان، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم‌های دیگری اعلام کرد. در اعلامیه این دفتر هدف اصلی این تحریم‌ها پتروشیمی و شبکه‌‌ مالی دور زدن تحریم‌ها بیان شده است. در حالی که در نگاه اول شاید این تحریم‌ها مهم به نظر برسند اما در واقع صنعت پتروشیمی ایران پیش از این و از سال ۹۷ تجربه تحریم‌های شدید این صنعت را دارد. از نظر مهدی صفری، معاون اقتصادی وزارت امور خارجه ایران، «فرآورده‌ها و پتروشیمی ما پیش از این تحریم بوده ولی ما به صورت نرمال از مسیرهای مختلف کار فروشمان ادامه داشته و ادامه خواهد یافت و مشکلی در روند کار ما ایجاد نخواهد کرد.»

وی درباره چرایی تحریم‌های تکراری معتقد است آمریکایی‌ها سعی دارند القا کنند که ما در حال نظارت و کنترل هستیم. جمهوری اسلامی ایران ۴۰ سال تحت تحریم است و راه‌های خاص خودش را در جهت خودکفایی، صادرات، فروش و واردات دارد و این مسائلی است که همیشه روشن بوده و همچون روال قبل ادامه خواهد یافت. لیست تحریم‌های شرکت‌ها لیست بلندبالایی است و هر روز شرکت‌های مختلفی می‌تواند ایجاد شود و کار خودش را ادامه دهد.

* بنت؛ مکمل طرح امتیازگیری آمریکا از ایران

هفته نامه بریتانیایی اکونومیست در گزارشی در شماره جدید خود مصاحبه‌ای از بنت، نخست وزیر اسرائیل منتشر کرده که به استراتژی جدید اسرائیل در مورد ایران پرداخته است. بنت با طرح «جنگ ستارگان مالی» که به رقابت آمریکا و شوروی در دوران جنگ سرد اشاره‌ دارد، معتقد است اسرائیل می‌تواند با افزایش بودجه نظامی خود، اقتصاد ایران را درگیر مسائل نظامی کند و در نهایت موجب فروپاشی اقتصادی ایران شود.

همچنین بنت در این مصاحبه می‌گوید: «ما دکترین هشت‌پا را به اجرا گذاشته‌ایم و دیگر با شاخک‌ها، با گروه‌های نیابتی ایران بازی نمی‌کنیم؛ ما معادله جدیدی را تدوین کرده‌ایم و سر هشت‌پا را هدف می‌گیریم.»

این سخنان به معنای آن است که اسرائیل بیش از آن که متحدان ایران هدف قرار دهد، بیشتر بر هدف قرار دادن مستقیم ایران تمرکز خواهد کرد.

این اظهارات در حالی بیان می‌شود که پیش از این یوسی یلمان تحلیل‌‌گر اسرائیلی در مقاله خود در سایت هاآرتص نوشت که اسرائیل با ترور و اقدام امنیتی به اهداف خود نمی‌رسد. وی گفت: «اما آیا نخست‌وزیر واقعاً فکر می‌کند که می‌تواند ایران را بکشد؟ اما آیا اسرائیل که ۴۰ سال پیش در این ماه در تلاش خود برای تعیین اینکه چه حکومتی در لبنان حکومت خواهد کرد شکست خورد، می‌تواند این تغییر را در کشوری به وسعت ایران با تاریخ طولانی، فرهنگ پیچیده و غرور ملی قوی‌اش ایجاد کند؟» از نظر یلمان شاید اقدامات امنیتی بر ایران اثر بگذارد «اما ایران مصمم است به برنامه هسته‌ای خود باوجود تحریم‌های سخت ادامه دهد.»

* چرا مطرح شدن دست خالی آمریکا و سخنان بنت برای فشار بر ایران اهمیت دارد؟

هم‌زمانی ناتوانی آمریکا برای فشار بر ایران و استراتژی جدید اسرائیل به معنای ناتوانی آمریکا در اعمال فشار جدید بر ایران است و از این رو اسرائیل در راستای پذیرش توافق مورد نظر آنان وارد پرونده فشار بر ایران شده تا به خواسته‌های خود جامه عمل بپوشاند. بنت امیدوارانه انتظار دارد که این اقدامات تروریستی می‌تواند ایران را وادار کند که نسخه محکم‌تری از توافق هسته‌ای را بپذیرد. این موضوع از یک سو به ناکارآمدی تحریم‌ها و از سوی دیگر خالی بودن دست آمریکا برای اعمال فشار از طریق مسائل اقتصادی اشاره دارد. مسئله‌ای که هم اکنون مطرح می‌شود آن است که «توافق محکم» مورد اشاره بنت بر چه چیزی تأکید دارد؟

* جلوگیری از تکرار موفقیت‌های محور مقاومت، هدف طرف غربی

صهیونیست‌ها در ماه‌های اخیر با انجام اقدامات تروریستی همچون ترور شهید خدایاری و حمله به پارچین و در نهایت انتشار اسنادی که طبق ادعای آن‌ها ابعاد جدیدی از فریب مأموران آژانس بین‌المللی اتمی را فاش می‌کند از هیچ تلاشی فروگذاری نکرده‌اند تا برنامه هسته‌ای ایران را متوقف کنند؛ اما آن چیزی که بیشتر از بمب اتم مورد نظر آن‌ها اهمیت دارد، محور مقاومت است.

فعالیت‌های منطقه‌ای ایران و موفقیت‌های ایران در سوریه، لبنان، یمن و فلسطین موجب تکاپوی آن‌ها شده و تلاش دارند تا خود خلأ عدم وجود اهرم جدید آمریکا را پر کرده و از این طریق بتوانند ضمن تلاش برای عدم خروج نام سپاه از لیست تروریستی آمریکا و تضعیف پیوند نیروهای محور مقاومت با آن، از فعالیت‌های منطقه‌ای سپاه و نیروی قدس جلوگیری کند.

تازه‌ترین اقدام آمریکا را یک حساب توییتری وابسته به وزارت خارجه آمریکا رقم زد و در اقدامی عجیب، برای کسب اطلاعات از شبکه مالی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران جایزه تعیین کرد. حساب توییتری «برنامه پاداش برای عدالت» وزارت خارجه آمریکا در توئیتی یکشنبه شب به‌وقت تهران اعلام کرد به افرادی که از شبکه مالی سپاه ایران اطلاعاتی داشته باشند، ۱۵ میلیون دلار جایزه پرداخت خواهد کرد. در این توییت آمده است که نیروی قدس سپاه پاسداران ایران از ابزارهای مختلف مالی برای دور زدن تحریم‌های آمریکا استفاده می‌کند.

این اقدام از آن جهت مهم است که نشان می‌دهد سیاست های نیروی قدس و محور مقاومت موفق بوده است و بدلیل ناتوانی آمریکا در مقابله منطقه‌ای و عدم کامیابی در متوقف کردن این فعالیت‌ها از طریق مذاکرات هسته‌ای، آنان سعی دارند تا با تعیین کردن اینگونه جایزه‌های نامعقول و همچنین ابزار قرار دادن اسرائیل که از طریق ترور و بخصوص ترور نیروهای مرتبط با فعالیت‌های منطقه‌ای ایران انجام می‌شود بر محور مقاومت اثر بگذارند؛ اما این اقدامات تاثیری بر عزم ایران نداشته و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران کمافی السابق ادامه دارد.

* اقدامات مذبوحانه اسرائیلی‌ها برای فشار بر ایران

پس از خروج ترامپ از برجام، سیاست فشار حداکثری را دنبال کرد؛ این سیاست مخالفت بایدن را در آن زمان در پی داشت. در حال حاضر آمریکا از تمام گزینه‌ها و اهرم‌های فشار خود استفاده کرده، تحریم‌های تکراری و در نظر گرفتن جایزه برای کسب اطلاعات در مورد شبکه مالی سپاه نشان‌دهنده ناتوانی برای فشار بیشتر بر ایران است.

با توجه واکسینه شدن ایران در مقابل تحریم‌های اقتصادی و عدم توانایی آمریکا برای اعمال فشار بیشتر، اسرائیل به‌عنوان یاری‌دهنده آمریکا وارد عمل شده تا از نظر امنیتی، سیاست فشار برای پذیرش توافق را بر ایران اعمال کند.

رژیم صهیونیستی با توجه به شرایط منطقه‌ای خود و خطراتی که از جانب ایران احساس می‌کند تلاش دارد تا ضمن حذف بندهای غروب که بنت در مصاحبه خود بر آن تاکید داشت، فعالیت‌های منطقه‌ای ایران را کنترل کند و از این طریق سپاه پاسداران و بازوهای منطقه‌ای آن را متوقف کند که در این مسیر انتشار شایعات گوناگون در چارچوب اهداف از پیش تعیین شده یکی از راهبردهای این رژیم است.

* مرکز مقابله با شایعات سایبری سازمان فضای مجازی سراج