کد خبر: ۱۵۶۳۲

تاریخ: ۰۹ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۰۸:۱۲

«مار‌های» کهگیلویه و بویراحمد را بهتر بشناسیم/ ۹۰ درصد مار‌هایی که در استان کشته می شوند غیرسمی و بی آزار هستند+ تصاویر

در استان کهگیلویه و بویراحمد تاکنون نزدیک به بیست گونه مار شناسایی شده است، اما پیش بینی می‌شود این تعداد بسیار بیش از این باشد.

به گزارش عصر دنا، تا کنون در ایران حدود ۸۴ گونه مار‌های سمی، نیمه سمی و غیر سمی در ایران شناسایی شدند. اگرچه در استان کهگیلویه و بویراحمد تاکنون نزدیک به بیست گونه مار شناسایی شده است، اما پیش بینی می‌شود این تعداد بسیار بیش از این باشد.

همه ساله با فرا رسیدن فصل بهار و زایش طبیعت، کم کم خزندگان و در راس آنها، مار‌ها از خواب زمستانی بیداری می‌شوند و شروع به تغذیه می‌کنند. به همین خاطر این روز‌ها اگر به طبیعت برویم احتمال برخورد با این مخلوقات بی همتا بسیار بالا خواهد بود.

متاسفانه عدم شناخت کافی مار‌ها و اعتقاد بر برخی باور‌های سنتی از جمله مهره مار، جمعیت مار‌های استان ما را شدیدا به خطر انداخته است. به دلیل اینک اغلب هم استانی‌های ما شناخت بسیار کمی از مار‌ها دارند، به همین خاطر پس از اولین برخورد با آنها، چه در سطح شهر‌ها و روستا‌ها و چه در دل طبیعت، اقدام به تهدید مار‌ها و اغلب کشتن آن‌ها می‌کنند.

اغلب مار‌هایی که ما در سطح شهر‌ها می‌بینیم کاملا غیر سمی و بی آزارند. اغلب مار‌های غیر سمی (و نه همه‌ی آنها) بدن باریک و کشیده، مردمک چشم گرد و دم دراز دارند. در مقابل اغلب مار‌های سمی استان (و نه همه‌ی آنها) سر پهن و مثلثی، دم کوتاه و مردمک چشم عمودی دارند.

مار‌های سمی استان شامل کبرای سیاه بیابانی (رنگ بدن در سطح پشتی و شکمی سیاه)، افعی جعفری (سر مثلثی، دم کوتاه، مردمک چشم عمودی و مهمتر از همه یک علامت صلیب بر روی سر خود دارد)، گرزه مار یا افغی گرزه (سر مثلثی، دم کوتاه، مردمک چشم عمودی)، افعی شاخدارایرانی (سر مثلثی، دم کوتاه، مردمک چشم عمودی و مهتر از همه دو زائده شاخ مانند بر روی سر خود دارد) و افعی کوهرنگی (سر مثلثی، دم کوتاه، مردمک چشم عمودی و مهمتر از همه دو لکه سیاه قطره‌ای شکل بر روی سر دارد) می‌باشند.

مار‌های نیمه سمی شامل تیر مار (که چند ردیف خطوط تیره در سطح پشتی دارد و تا انتهای دم کشیده شده اند)، یله مار و افعی پلنگی (دارای سر مثلثی و پهن و مردمک عمودی چشم می‌باشد) هستند.

بقیه مار‌های شناخته در استان غیر سمی اند. بسیار مهم است که ما اگر در سطح شهر با هرماری برخورد داشتیم سریعا به آتشن نشانی یا اداره محیط زیست تماس گرفته با این مار را زنده گیری و در مکان مناسبی رها سازی بکنند. اگر در طبیعت با مار‌ها رو برو شدیم هیچ گونه استرسی به مار‌ها وارد نکنیم و آرام آرام از آن‌ها دور شویم.

متاسفانه اغلب مار‌هایی که در سطح شهر دیده می‌شوند و بخش زیادی از آن‌هایی که در طبیعت دیده می‌شوند، کورکورانه توسط هم استانی‌های ما کشته می‌شوند. حال آنکه شاید بالغ بر ۹۰ درصد این مار‌ها غیر سمی و بسیار بسیار بی آزارند. مار‌های سمی نیز نقش بسیار تعیین کننده در سلامت محیط زیست، همچون کنترل جمعیت جوندگان دارند.

ضمن اینکه بعنوان یک جانورشنان قویا و اکیدا مباحث مربوط به مهره مار را رد می‌کنیم، در پیشگاه خدا شهادت می‌دهیم نه تنها در ایران بلکه در کل دنیا چیزی به نام مهره مار وجود ندارد و این‌ها همه شیادی عده‌ای سودجو برای فریب دادن مردم است. فیلم‌هایی هم که در فضای مجازی می‌بینیم ساختگی و بدور واقعیت هستند.

بیایید سایه شوم خرافات و ناشناخته ماندن مار‌ها را از سر این مخلوقات بی همتا برداریم.

تصاویر از یاسر فاطمی، مهندس شاه حسینی مقدم و اطلس خزندگان ایران، انتشارات محیط زیست.

یاسر فاطمی – دانشجوی دکترای زیست شناسی