کد خبر: ۱۰۳۱۰

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۳۹۵ - ۱۳:۱۴

رهامی: اصلاح‌طلبان به نامزدی «عارف» در انتخابات ۹۶ فکر می‌کنند

ممکن است آقای روحانی در انتخابات شرکت نکند

روزنامه آرمان گفت‌وگویی با حجت الاسلام محسن رهامی داشته است که بخش هایی از آن در ادامه می آید.

آیا جریان اصلاحات به همان شکل که در سال92 از آقای روحانی حمایت کرد در سال 96 نیز از وی حمایت خواهد کرد؟آیا حمایت اصلاح‌طلبان از آقای روحانی بدون هیچ قید و شرطی خواهد بود؟

اصلاح‌طلبان درباره انتخابات شورای شهر و همچنین انتخابات ریاست‌جمهوری آینده جلسات متعددی برگزار کرده‌اند و جنبه‌های مختلف انتخابات آینده را مورد تحلیل و بررسی قرار داده‌اند. تاکنون همه طیف‌های اصلاح‌طلب درباره حمایت جریان اصلاحات از آقای روحانی در انتخابات96 اتفاق نظر دارند و همه معتقدند که جریان اصلاحات نباید در «عرض» آقای روحانی کاندیدا معرفی کند. با این وجود اغلب چهره‌های اصلاح‌طلب به دلیل اینکه برخی از وعده‌های آقای روحانی در سه سال گذشته عملی نشده براین باورند که جریان اصلاحات نباید در انتخابات96 به آقای روحانی چک سفید امضا بدهد. استدلال اصلاح‌طلبان نیز این است که اگر جریان اصلاحات به راحتی و بدون هیچ گونه قید و شرطی به آقای روحانی چک سفید امضا بدهد ممکن است دولت دوباره همین مسیر را در پیش بگیرد و به برخی از وعده‌های خود عمل نکند. نکته دیگر اینکه اصلاح‌طلبان برای کاهش میزان آسیب پذیری انتخابات در اندیشه معرفی یک کاندیدای دیگر نیز در کنار آقای روحانی هستند. در انتخابات ریاست‌جمهوری سال92 نیز اصلاح‌طلبان با دو کاندیدا یعنی آقای عارف و آقای روحانی در انتخابات حضور پیدا کردند. در شرایط کنونی نیز عقل سیاسی حکم می‌کند که چون ممکن است آقای روحانی به هر دلیلی در انتخابات شرکت نکند اصلاح‌طلبان به گزینه جایگزین ایشان فکر کنند. در نتیجه جریان اصلاحات تصمیم گرفته علاوه بر آقای روحانی که گزینه اول اصلاح‌طلبان برای انتخابات آینده است در «طول» ایشان یک گزینه دیگر معرفی کند تا میزان آسیب‌پذیری جریان اصلاحات در انتخابات کاهش پیدا کند. اصلاح‌طلبان قصد ندارند در شرایطی که چند ماه تا برگزاری انتخابات باقی مانده همه کارت‌های خود را رو کنند تا جریان رقیب از اندرونی اصلاح‌طلبان باخبر شوند. اصولگرایان نیز همین شیوه را در پیش گرفته‌اند و تاکنون همه کارت‌های خود را رو نکرده‌اند.

آیا معرفی دو کاندیدا در انتخابات96 باعث دو دستگی در بین اصلاح‌طلبان نخواهد شد؟

اصلاح‌طلبان قصد دارند در «طول» آقای روحانی کاندیدا معرفی کنند و نه در «عرض» ایشان. در ماه‌های آینده گزینه‌های مورد نظر اصلاح‌طلبان با سفر به مناطق مختلف کشور و سخنرانی در این شهرها از نظر سیاسی خود را عرضه خواهند کرد تا استقبال مردم از آنها مورد سنجش و ارزیابی قرار بگیرد. در نهایت نیز اصلاح‌طلبان با بررسی‌های دقیق و موشکافانه یک گزینه را در کنار آقای روحانی معرفی خواهند کرد. این نکته که برخی عنوان می‌کنند جریان اصلاحات بدون آقای روحانی هیچ گزینه دیگری در انتخابات آینده ندارد، خلاف واقع است و یک نقطه ضعف برای جریان اصلاحات به شمار می‌رود. جریان اصلاحات مدعی نخبه‌پروری و نخبه‌سازی است و دارای پتانسیل بسیار بالایی در زمینه نیروی انسانی است. در نتیجه جریان اصلاحات دارای گزینه مناسب در کنار آقای روحانی یا به عنوان جایگزین ایشان است و در این مساله هیچ گونه تردیدی وجود ندارد.

آیا جریان اصلاحات کاندیداتوری آقای عارف را نیز در انتخابات 96 مورد بررسی قرار خواهد داد؟

بله؛ یکی از گزینه‌های اصلاح‌طلبان در انتخابات96 آقای عارف است و اصلاح‌طلبان به ایشان هم فکر می‌کنند. برخی از روایت‌ها بیانگر این مساله است که ممکن است آقای روحانی در انتخابات شرکت نکند. به همین دلیل آقای عارف گزینه‌ای است که ممکن است در چنین شرایطی مورد استفاده اصلاح‌طلبان قرار بگیرد. اصلاح‌طلبان براین باورند که اگر در انتخابات آینده تنها روی یک گزینه سرمایه‌گذاری کنند آسیب پذیری جریان اصلاحات شدیدا بالا می‌رود و جریان اصلاحات نمی‌تواند به خوبی برنامه‌های انتخاباتی خود را اجرا کند.

دیدگاه آقای عارف درباره انتخابات ریاست‌جمهوری آینده چیست؟آیا بین مواضع انتخاباتی آقای عارف و آقای روحانی تعارض به وجود آمده است؟

حقیقت ماجرا این است که آقای عارف از رفتار برخی از وزرای آقای روحانی و همچنین حامیان دولت در مساله انتخاب رئیس مجلس آزرده خاطر و دلگیر شده‌اند. با این وجود آقای عارف شخصیت فرهیخته و با تجربه‌ای است و اجازه نمی‌دهد که این رنجش خاطر به دو دستگی و انشقاق در انتخابات ریاست‌جمهوری96 منجر شود. اگر اصلاح‌طلبان تصمیم بگیرند که در انتخابات ریاست‌جمهوری همه باید از آقای روحانی حمایت کنند و تنها با یک کاندیدا در انتخابات حضور پیدا کنند قطعا چنین اتفاقی خواهد افتاد. رنجش خاطر صورت گرفته درباره انتخاب رئیس مجلس یک مساله دورن تشکیلاتی و خانوادگی است و باید در درون خانواده اصلاحات حل شود.

آیا اصلاح‌طلبان درباره انتخابات ریاست‌جمهوری96 تاکنون با آقای روحانی دیدار و مذاکره داشته‌اند؟

جلسه خاصی که اصلاح‌طلبان شرط و شروط خود را با آقای روحانی مطرح کنند، هنوز برگزار نشده است. با این وجود هنوز برای برگزاری این جلسه زود است. دلیل این مساله نیز این است که ممکن است نتایج برخی از وعده‌های آقای روحانی در دوران مبارزات انتخاباتی در ماه‌های باقی مانده تا انتخابات مشخص شود. به همین دلیل اصلاح‌طلبان ترجیح می‌دهند منتظر بمانند تا نتایج همه عملکرد آقای روحانی در دوره اول ریاست‌جمهوری مشخص شود و پس از آن دیدارهای خود را با آقای روحانی برگزار کنند. در شرایط کنونی مخالفان دولت به‌شدت به آقای روحانی و اعضای کابینه فشار وارد می‌کنند. به همین دلیل اگر اصلاح‌طلبان نیز قصد داشته باشند برای آقای روحانی شرط وشروط بگذارند دولت در تنگنا قرار می‌گیرد که به هیچ عنوان به مصلحت نیست. در نتیجه در شرایط کنونی اصلاح‌طلبان تلاش می‌کنند با حمایت از دولت آقای روحانی زمینه تبلور وعده‌های انتخاباتی ایشان را مهیا کنند. از سوی دیگر اصلاح‌طلبان به شکل‌های مختلف با اعضای دولت و نزدیکان آقای روحانی جلسات غیررسمی برگزار می‌کنند و در این جلسات دغدغه‌های خود را مطرح می‌کنند. برخی از این جلسات غیررسمی درباره چگونگی وحدت اصلاح‌طلبان وحامیان دولت صورت گرفته است.

در این جلسات طرفین به آسیب شناسی ائتلاف اصلاح‌طلبان و حامیان دولت در انتخابات مجلس شورای اسلامی پرداخته‌اند و دیدگاه‌های خود را برای آینده مطرح کرده‌اند. از سوی دیگر اصلاح‌طلبان در این جلسات در زمینه عزل و نصب‌های دولت در استان‌های مختلف کشور گلایه‌هایی را نسبت به دولت مطرح کرده‌اند. در سه سال گذشته بسیاری از نخبگان بومی استان‌ها نسبت به انتخاب مدیران استانی به دولت آقای روحانی گلایه و انتقاد داشته‌اند. این عده معتقدند اگر آقای روحانی به وعده‌هایی که در مبارزات انتخاباتی خود داده عمل نکند نمی‌توانند مردم را ترغیب کنند که در انتخابات ریاست جمهوی96 دوباره از آقای روحانی حمایت کنند. اصلاح‌طلبان نیز تلاش می‌کنند همین دغدغه‌ها را در جلسات غیررسمی با اعضای دولت مطرح کنند تا اعضای دولت نیز از وضعیت کشور و میزان نگرانی‌های به وجود آمده آگاهی پیدا کنند. این در حالی است که برخی از اعضای دولت نسبت به این دغدغه‌ها بی اعتنایی نشان می‌دهند. اصلاح‌طلبان به هیچ عنوان مجبور نیستند از آقای روحانی در انتخابات 96 حمایت کنند، بلکه به دنبال مصلحت کشور و حل مشکلات مردم هستند.

از سوی دیگر دولت آقای روحانی نسبت به برخی اتفاقات در کشور بی‌اعتناست. نمونه بارز این مسائل بازداشت روزنامه‌نگاران و خبرنگاران و فعالان مدنی و سیاسی است. بدون شک آقای روحانی می‌تواند از پتانسیل ریاست‌جمهوری خود در جهت چانه زنی و مذاکره با رهبر معظم انقلاب و حتی رئیس قوه قضائیه در این زمینه استفاده کند که متاسفانه از این پتانسیل استفاده نمی‌کند. در دولت آقای روحانی بسیاری از فعالان مدنی و سیاسی و همچنین روزنامه‌نگاران با مشکلات زیادی در مسیر حرکت خود مواجه شدند. این در حالی است که یکی از وعده‌های اصلی آقای روحانی در انتخابات 92 تلاش برای فضای باز سیاسی و حمایت از تشکل‌ها و فعالان مدنی و سیاسی بود. از سوی دیگر دولت آقای روحانی گوش شنوایی برای شنیدن سخنان طبقات فرودست جامعه ندارد و نسبت به حل مشکلات طبقه فرودست اهتمام جدی ندارد. بدون شک همه این مسائل در پایگاه اجتماعی آقای روحانی تردید به وجود می‌آورد.

با توجه به اتفاقات رخ داده بین اصلاح‌طلبان و حامیان دولت در انتخابات مجلس شورای اسلامی آیا جریان اصلاحات حاضر خواهد بود در انتخابات ریاست‌جمهوری نیز دوباره با حامیان دولت ائتلاف کند و در یک جبهه قرار بگیرد؟

در همه کشورهایی که به صورت چند حزبی اداره می‌شود احزاب و گرایش‌های مختلف تلاش می‌کنند با ائتلاف به اهداف سیاسی خود دست پیدا کنند. با این وجود هر ائتلافی دارای اصول و قواعد خاص خود است و همه طرفین ائتلاف باید اصول ائتلاف را رعایت کنند. در شرایط کنونی نیز عقل سیاسی حکم می‌کند که اصلاح‌طلبان با رقبای نزدیک خود که دارای اشتراک نظر بیشتری هستند ائتلاف کنند. البته این ائتلاف به معنای این نیست که بین اصلاح‌طلبان و حزب اعتدال و توسعه هیچ گونه اختلاف نظری وجود ندارد. با این وجود در انتخابات ریاست‌جمهوری اصلاح‌طلبان به سمت ائتلاف با حامیان دولت حرکت خواهند کرد. این در حالی است که باید این نکته را نیز درنظر داشته باشیم که مدل ائتلاف در انتخابات مجلس شورای اسلامی با مدل ائتلاف در انتخابات ریاست‌جمهوری متفاوت است و ‌سازوکار خاص خود را می‌طلبد. از سوی دیگر قرار نیست همیشه اصلاح‌طلبان از دولت حمایت کنند و حامیان دولت نیز به هر شکلی که تمایل داشتند رفتار کنند. در انتخابات ریاست‌جمهوری92 آقای عارف که کاندیدای جریان اصلاحات بودند بدون هیچ قید و شرطی به سود آقای روحانی از انتخابات کناره‌گیری کردند. این در حالی است که در اغلب کشورهای دنیا هنگامی که یک جریان یا حزب سیاسی به سود یک جریان یا حزب دیگر از انتخابات کناره‌گیری می‌کند در مقابل حزب پیروز بخش‌هایی از قدرت را به حزبی که از انتخابات کناره‌گیری کرده واگذار می‌کند. با این وجود چنین اتفاقی در انتخابات ریاست‌جمهوری92 رخ نداد و اصلاح‌طلبان نیز به دنبال چنین مساله‌ای نرفتند. به همین دلیل در انتخابات ریاست‌جمهوری96 چنین اتفاقی رخ نخواهد داد و اصلاح‌طلبان به آقای روحانی چک سفید امضا نخواهند داد. کار سیاسی با خیرات کردن متفاوت است. اگر قرار باشد ما خیرات کنیم باید در کمیته امداد فعالیت کنیم نه اینکه در فضای سیاسی کشور حضور داشته باشیم. هدف اصلی فعالیت سیاسی سهیم شدن در قدرت و به دست آوردن فضای بیشتر برای بازی سیاسی است. در نتیجه اگر چنین شرایطی برای جریان اصلاحات فراهم نشود دلیلی برای حضور فعال در فضای سیاسی و حمایت از آقای روحانی وجود نخواهد داشت.

دردیدار دبیرکل احزاب اصلاح‌طلب با آیت‌ا...‌هاشمی چه گذشت؟دغدغه‌های انتخاباتی آیت‌ا...‌هاشمی چه بود؟جریان اصلاحات چه برنامه‌ای برای استفاده از پتانسیل سیاسی آیت‌ا...‌هاشمی در انتخابات دارد؟

در این جلسه دغدغه‌های احزاب و موانع توسعه احزاب در کشور با آیت‌ا...‌هاشمی در میان گذاشته شد. ایشان نیز تاکید زیادی روی نقش احزاب در حل مشکلات کشور داشتند و معتقد بودند بسیاری از مشکلات کشور از طریق احزاب حل شدنی است و از دبیرکل احزاب خواستند که از تمام توان خود در جهت پیشرفت تحزب در کشور استفاده کند. با این وجود ایشان یک نگرانی و دغدغه نسبت به انتخابات ریاست‌جمهوری داشتند و به احزاب اصلاح‌طلب هشدار دادند که اگر در شرایط کنونی احزاب قصد داشته باشند به صورت مجزا فعالیت انتخاباتی کنند ممکن است جریان حامی دولت با چند کاندیدا وارد انتخابات شود که به هیچ عنوان به مصلحت کشور نیست. دیدگاه ایشان این بود که در شرایط کنونی همه احزاب حامی دولت باید با یک کاندیدا در انتخابات حاضر شوند و از هرگونه چند دستگی و تفرقه پرهیز شود. آیت‌ا...‌هاشمی معتقد بودند اگر جریان‌های حامی دولت آقای روحانی دچار چند دستگی و تفرقه شوند ممکن است آقای روحانی در انتخابات شکست بخورد و کشور دوباره به وضعیت هشت سال دولت احمدی‌نژاد بازگردد. در شرایط کنونی یکی از دغدغه‌های اصلی آیت‌ا...‌ هاشمی این است که کشور به وضعیت گذشته و افراط و تفریط بازنگردد و بلکه مسیر اعتدالی که دولت آقای روحانی در مدیریت کشور در پیش گرفته همچنان ادامه پیدا کند. نکته دیگر اینکه آیت‌ا...‌ هاشمی به احزاب اصلاح‌طلب تاکید کردند که در شرایط کنونی بهترین گزینه برای مدیریت کشور آقای روحانی است و از احزاب خواستند که حول محور آقای روحانی اجماع کنند و به صورت قاطع از ایشان حمایت کنند.

آیا این احتمال وجود دارد که آیت‌ا...‌هاشمی با بزرگان جریان اصولگرایی در راستای حمایت از آقای روحانی در انتخابات96 چانه زنی کند؟

آیت‌ا...‌هاشمی جریانی را در فضای سیاسی نمایندگی می‌کند که هم در جریان اصلاحات دارای پایگاه است و هم اینکه دارای پشتوانه اجتماعی اصولگرایی است. به همین دلیل ایشان از قدرت مانور بالایی در بین جریان‌های سیاسی برخوردار است. در شرایط کنونی آیت‌ا...‌هاشمی تلاش زیادی از خود نشان می‌دهند که مانع از تشتت و چنددستگی در بین حامیان آقای روحانی شوند. به همین دلیل نیز جلسات مختلفی با بازاریان، تکنوکرات‌ها و اقشار مختلف مردم برگزار می‌کنند تا به این وسیله دیدگاه‌های وحدت آفرین خود را در انتخابات تشریح و تببین کنند. در نتیجه این احتمال نیز وجود خواهد داشت که آیت‌ا...‌هاشمی جلسات و مذاکراتی را با بزرگان جریان اصولگرایی در راستای حمایت از آقای روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده برگزار کند.

البته شنیده‌های ما حاکی از آن است که ایشان جلساتی نیز با برخی از بزرگان اصولگرایی داشته و در این جلسات تلاش کرده استدلال‌های لازم برای ادامه مدیریت آقای روحانی در کشور را برای بزرگان جریان اصولگرایی تبیین کند. از سوی دیگر به تازگی برخی جلسات نیز بین اصلاح‌طلبان و آقای باهنر و نزدیکان آقای قالیباف درباره انتخابات ریاست‌جمهوری آینده برگزار شده که در این جلسات طرفین دیدگاه‌های خود را درباره کیفیت حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری بیان کرده‌اند. به نظر می‌رسد برخی از اصولگرایان معتدل نیز مانند اصلاح‌طلبان و آیت‌ا...‌ هاشمی نگران بازگشت کشور به وضعیت دوران احمدی‌نژاد یا رویکردی شبیه به رویکرد ایشان هستند. به همین دلیل عقلای هر دو جریان سیاسی به دنبال این مساله هستند که مانع از بازگشت کشور به دوران پرخطر گذشته شوند.

منبع: آرمان