تاراج میراث فرهنگی؛ زخم کهنهای بر پیکر تاریخ استان
عصردنا: میراث فرهنگی یک ملت، سرمایهای بیبدیل و نشانی از هویت، اصالت و تاریخ تمدن آن سرزمین است. حفاظت از این میراث، نهتنها یک وظیفه اداری و قانونی، بلکه مسئولیتی اخلاقی، ملی و تمدنی است که غفلت از آن، خیانتی آشکار به گذشته و آینده این سرزمین محسوب میشود. بااینحال، اخباری که هر از گاه از گوشه و کنار کشور منتشر میشود، نشان میدهد که همچنان سودجویانی در کمین این سرمایههای گرانبها نشستهاند و با دستاندازی به محوطههای تاریخی، به دنبال غارت بخشی از هویت فرهنگی این سرزمین هستند. خبر دستگیری دو حفار غیرمجاز در تپههای اطراف یکی از روستاهای شهرستان بویراحمد، نمونهای کوچک از این واقعیت تلخ است که میراث ملی ما همواره در معرض تهدید قرار دارد.
هرچند که اقدام بهموقع نیروهای یگان حفاظت میراث فرهنگی و همکاری نیروی انتظامی در شناسایی و دستگیری این افراد قابلتقدیر است، اما این دستگیریها، مسئله اصلی را حل نمیکند. واقعیت این است که حفاریهای غیرمجاز و سرقت آثار تاریخی، نشانهای از یک بحران عمیقتر در حوزه حفاظت از میراث فرهنگی کشور است. این بحران نهتنها ناشی از ضعف نظارت و کمبود امکانات حفاظتی است، بلکه نشان از خلأهای قانونی، نبود ضمانتهای اجرایی قوی و حتی کمتوجهی افکار عمومی به اهمیت این موضوع دارد. سالهاست که حفاریهای غیرمجاز در محوطههای باستانی به یک معضل مزمن تبدیل شده و اگرچه هرازگاهی گزارشهایی از دستگیری حفاران منتشر میشود، اما این اقدامات بیشتر شبیه به یک مُسَکِّن موقت است که نمیتواند ریشه اصلی بحران را از میان ببرد.
پرسش اساسی این است که چرا حفاران غیرمجاز همچنان با جسارت و گستاخی به این اقدامات دست میزنند؟ آیا قوانین موجود بازدارندگی لازم را دارند؟ آیا مجازاتهای در نظر گرفتهشده برای متجاوزان به آثار فرهنگی و تاریخی بهاندازهای سختگیرانه است که بتواند آنان را از تکرار چنین جرائمی منصرف کند؟ واقعیت این است که برخورد با چنین جرائمی نیازمند عزم جدیتر و سیاستگذاریهای مؤثرتر است. اگر قوانین، متناسب با اهمیت موضوع بازنگری نشوند و مجازاتها سنگینتر و قاطعتر نشوند، دستگیریهای مقطعی تغییری در وضعیت کنونی ایجاد نخواهد کرد و همچنان شاهد ادامه روند تخریب و سرقت آثار تاریخی خواهیم بود.
از سوی دیگر، نباید از این نکته غافل شد که ریشه بسیاری از این حفاریهای غیرمجاز را باید در مشکلات اقتصادی و اجتماعی نیز جستوجو کرد. در شرایطی که برخی از مناطق کشور با مشکلات اقتصادی شدید مواجهاند، گروههایی از افراد، بهویژه در مناطق کمبرخوردار، به امید یافتن گنج و ثروتهای پنهان، به حفاریهای غیرمجاز روی میآورند. این مسئله نشان میدهد که علاوه بر اقدامات انتظامی و قضایی، نیاز به فرهنگسازی و آموزش عمومی در این زمینه بیش از پیش احساس میشود. بسیاری از افرادی که به این اقدامات غیرقانونی دست میزنند، نه از روی آگاهی، بلکه از سر ناآگاهی و فقر فرهنگی و اقتصادی، به چنین جرائمی رو میآورند. اگر این افراد بدانند که هر تکه سفال، هر سنگنوشته و هر آجر باقیمانده از دوران کهن، بخشی از تاریخ یک ملت است و ارزش آن با هیچ گنجی قابلمقایسه نیست، شاید پیش از تخریب و غارت این آثار، اندکی تأمل کنند.
از سوی دیگر، یکی از مهمترین مشکلاتی که در حوزه حفاظت از میراث فرهنگی وجود دارد، کمبود امکانات، نیروی انسانی و تجهیزات مناسب برای حفاظت از این محوطههای تاریخی است. بسیاری از محوطههای باستانی و تپههای تاریخی در مناطق دورافتاده و کمدسترس قرار دارند که نظارت بر آنها نیازمند امکانات گستردهای است. آیا تاکنون اقدام جدی برای استفاده از فناوریهای نوین در حفاظت از این آثار صورت گرفته است؟ آیا نمیتوان با استفاده از دوربینهای نظارتی، پهپادها و سایر ابزارهای الکترونیکی، نظارت بر این مناطق را افزایش داد و دسترسی سودجویان را دشوارتر کرد؟ بیشک استفاده از فناوریهای روز میتواند نقش مهمی در کاهش این جرائم داشته باشد، اما به نظر میرسد که اراده جدی برای این کار وجود ندارد.
نکته مهم دیگر، نقش نهادهای فرهنگی و رسانهها در اطلاعرسانی و آگاهسازی عمومی درباره اهمیت میراث فرهنگی است. متأسفانه هنوز هم بسیاری از مردم، آثار تاریخی را بهعنوان یک سرمایه ملی نمیشناسند و نسبت به اهمیت آنها بیتفاوت هستند. لازم است رسانهها، نظام آموزشی، دانشگاهها و حتی سازمانهای مردمنهاد، برنامههای مؤثرتری برای آگاهسازی جامعه اجرا کنند و مردم را نسبت به این مسئله حساس سازند. اگر افکار عمومی نسبت به اهمیت این میراث آگاه شود، خود مردم میتوانند بهترین حافظان این آثار باشند و اجازه ندهند که عدهای سودجو، سرمایههای ملی را به تاراج ببرند.
مسئله حفاریهای غیرمجاز و سرقت آثار تاریخی، موضوعی نیست که بتوان با چند اقدام مقطعی و دستگیریهای محدود آن را حل کرد. این معضل نیازمند یک راهکار جامع است که شامل بازنگری قوانین، تشدید مجازاتها، تقویت نظارتها، استفاده از فناوریهای نوین، آگاهسازی عمومی و حتی حل مشکلات اقتصادی باشد. اگر این اقدامات بهصورت هماهنگ و برنامهریزیشده انجام نشود، نهتنها این بحران حل نخواهد شد، بلکه در آیندهای نهچندان دور، بسیاری از آثار تاریخی ما، که گنجینههای هویت ملی ما هستند، بهکلی نابود خواهند شد. در این میان، آنچه بیش از همه نگرانکننده است، بیتوجهی مسئولان به این بحران است. اگر متولیان امر، تنها به انتشار چند خبر از دستگیری حفاران و ابراز تأسف از این وقایع بسنده کنند و هیچ اقدام عملی و اساسی برای مقابله با این پدیده شوم انجام ندهند، باید پذیرفت که میراث فرهنگی ما، روزبهروز بیشتر در معرض تهدید قرار خواهد گرفت و آیندهای مبهم در انتظار تاریخ این سرزمین خواهد بود.
خودتون هم بودید دزد میشدید
چرا این همه کشفیات و بهر صورت .چرا ت موزه ها نمیاد .بارهای زرد و طلای و فاخر
جن تا کوزه سفال و کاسه و بشقاب ک در دوران هان قبل کشف شده چنز دیگ ای نیس مجسمه سکه و ...
کجاست واقعا .او کشفیات ک از قاچاقچی ها گپرفتن .و بقیه
دوستان جواب بدن برام سوال هس .
کیا این آثار به اصطلاح ملی رو از حفاران میخرند؟
بعد چطور به خارج از مرز ها قاچاق میشه ؟
آیا حفاران این کارارو میکنند؟
اول برید یقه مسئولین و آقا زاده هایی که این آثار رو میخرند بگیرید بعد دنباله ۴ تا بدبخت و بیچاره بیوفتید
۱:چرا کشورهای دیگه دنبال زیر خاکی نمیرن به عنوان منبع درامد؟
۲:چرا تو همه کشورها جستجو و پیداکردن معادن و اثار باستانی و حتی طلا و...ازاده فقط تو کشور ما خلافه
۳:دنبال زندانی کردن چه کسی هستی؟مگه از خزانه دولتی که جایگاهش معلومه چیزی برداشته؟
۴:اونایی که علن با هر بهونه ای از جاده سازی و سد سازی گرفته با گاوداری و دامپروری به خزانه های دولتی و قبر های کهن در روز روشن دستبرد میزنن چرا زندان و مجازات نمیشن؟
۵:مجموعه دار ایرانی تو ایران نگه نمیداره اکثرا از مرز خارج میشن ۵-۱۰درصد به صورت مخفی بقیش از تو فرودگاهاتون خارج میشه چطور از گیت ها رد میشن؟
۶:شما دنبال تیکه سفالی؟پس چرا جام کوروش جایی دیگست؟
۷:طبق تاریخ کشورم در دوره سلجوغی هر سازه برای بازساز در نسل هایی بعدی خزانه مخفی زیرش بوده.نمونه هاش پل های تاریخی اصفهان و برج های نگهبانی سلجوغی تو باز سازی های اخیر این سکه ها کجا و توسط چه اشخاصی به سرقت رفتن؟یه نمونش برج منار گلپایگان که شخصا شب سرقت توسط نهاد مروبطه همه چیو دیدم
ودراخر شماها چرا نگاهتون به مردم فقیری هست که ۹۹درصد ارزوهاشون مونده؟چرا هر چیزی کشف میشه برا دولته؟من اگع تو زمین ابا و اجدادیم معدن پیدا بشه برا دولته دفینه ای پیدا بشه برا دولته و....چرا من جستجوگر یا حفار یا هرچیزی برا پیدا کردن تاریخ کشورم نباید مژدگانی یا هدیه بگیرم کاری میکنین که یواشکی با ترس برم که مجبور شم به همه باج بدم تا اخرش گردن کلفت تره ببره؟
چرا شما نویسنده ها دنبال تمام مشکلات تو مردمین ؟مگه چقد باید زجر بشکن تا یبار پشتشون بیاین